Phát triển đô thị sẽ ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của Việt Nam?

Posted on Tháng Tám 27, 2011 bởi

0



Trọng Nghĩa biên dịch
Tạp chí Phía Trước số 1 – 04/2007
Download bản PDF

Trước làn sóng đô thị hóa, liệu Việt Nam còn giữ được những nét văn hóa kiến trúc đặc trưng của mình? Những thách thức lớn đang đặt ra cho việc quy hoạch đô thị ở nước ta.

Paris có tháp Eiffel. New York có công trình Empire State. Cả hai đều là biểu tượng của những thành phố lớn trên thế giới. Những thành phố này được nhận biết bởi sức mạnh tài chính và rất nổi tiếng.

Hiện nay, những hãng xây dựng tại Việt Nam đang chạy đua nhằm để lại dấu ấn trên nền trời trong tương lai. Những công trình bằng kiếng và thép đã mọc lên khắp nơi trong thành phố. Và tới năm 2009, một tòa nhà chọc trời 68 tầng, cách điệu hình ảnh hoa sen và áo dài, hứa hẹn sẽ là tòa tháp của thành phố Sài Gòn.

Nhưng trong một thành phố đang cố gắng cải tạo lại cơ sở hạ tầng và gìn giữ bản sắc, tốc độ phát triển quá cao có thể dẫn đến cái chết từ từ của một thành phố từng được mệnh danh là Hòn Ngọc Viễn Đông.

Nhà hát Thành phố – TCPT số 1

Phong cách kiến trúc đặc trưng? Vấn đề nan giải

Những người hoạch định chính sách nói rằng họ muốn gìn giữ bản sắc duyên dáng theo phong cách kiến trúc Pháp từ thế kỷ 19. Đã có đến 108 công trình lịch sử được đưa vào danh sách bảo tồn, và có dự án đang được tiến hành để xây khu phố tài chính mới nằm ngoài thành phố để thỏa mãn nhu cầu cần không gian cho văn phòng.

Ông Hoàng Anh Tú, giám đốc trường Đại học Kiến Trúc thành phố nói “Thời kì thực dân không tốt về mọi mặt. Nhưng trong lĩnh vực quy hoạch đô thị, người Pháp đã làm rất tốt… Không hề có vấn đề gì cho chúng tôi nếu phải xây dựng những công trình 30 hay 40 tầng, thậm chí 60 tầng, chừng nào bạn không gây mất mỹ quan giữa những công trình cổ và những tòa nhà mới.” Nhưng hàng loạt tòa nhà cao tầng đang mọc trên nền trời, vì những công ty địa ốc biết cách xoay sở trong hệ thống pháp luật thiếu minh bạch. Nhiều người không biết cảnh tượng nào sẽ đến trong tương lai: một thành phố được quy hoạch mới hay là một đô thị châu Á lộn xộn và ngổn ngang.

Tháp Tài chính sẽ là công trình cao nhất thành phố. Từ tầng cao nhất của tòa nhà Bitexco, một tòa tháp 20 tầng, quá khứ và tương lai của thành phố trải dài trên mọi hướng. Bên kia dòng sông, một khoảng cỏ xanh rộng đã được quy hoạch để xây dựng. Phía nam, những ngôi nhà đang được xây dựng. Trong thành phố cổ này, xe hai bánh tràn ngập những con đường được xây dựng từ thế kỷ 19.

Những chiếc xe ủi đang đào đất, chuẩn bị xây một tòa tháp được vẽ bởi một công ty kiến trúc Mỹ Car-los Zapata. Tòa tháp Tài chính chọc trời này sẽ cao gấp đôi tòa nhà cao nhất hiện nay.

Ông Trần Thanh Tùng, một luật sư của Bitexco – công ty Việt Nam đang xây dựng tòa tháp này, nói rằng “Tới bây giờ, thành phố Sài Gòn chưa có công trình ấn tượng nào. Chúng tôi muốn tạo nên một biểu tượng của quốc gia”. Ông cũng nói rằng chi phí xây dựng, không tính tiền mua đất, là 120 triệu USD.

Việc xây dựng một công trình như vậy ở trung tâm thành phố là một thách thức cho việc bảo tồn kiến trúc. Ngay cả khi những người xây dựng thú nhận rằng bản vẽ của họ đã gây ra những phản ứng trái ngược nhau trong giới kinh doanh, cũng như là những câu hỏi về tính sinh lời của dự án, họ lập luận rằng nó sẽ để lại dấu ấn cho thành phố và cả quốc gia.

25 tỷ USD chi phí cho cơ sở hạ tầng

Việc gìn giữ vẻ đẹp đô thị là một thách thức cho việc xây dựng hỗn loạn tại Sài Gòn. Những người hoạch định đô thị đang đua nhau xây dựng đường xá, cầu cống, hải cảng, tàu điện ngầm  để bảo đảm việc phát triển kinh tế và để tránhcảnh kẹt xe như ở Bangkok và Manila. Mối  quan tâm lớn nhất là với mức sống tăng  lên  và  hàng  rào thuế quan giảm xuống, xe hai bánh phủ kín đường phố vào giờ cao điểm chen lẫn với nhiều ô tô. Mặc dù vậy, xe hai bánh vẫn là vua của đường phố, với khoảng 3 triệu chiếc ở thành phố HCM. Năm ngoái, truyền thông nhà nước nói rằng Việt Nam chỉ có 680 000 xe đăng kí với 83 triệu dân.

Ông Trần Du Lịch, chủ tịch của Viện nghiên cứu kinh tế, cố vấn chính phủ, nói rằng những dự án hiện tại sẽ đẩy chi phí cho cơ sở hạ tầng ở tpHCM lên 25 tỷ USD trong 20 năm tới. Vì không có nhiều tiền từ ngân sách quốc gia, Việt Nam sẽ phát hành công trái nhà nước trên toàn quốc.

Chính quyền nói rằng lời giải cho việc tắc nghẽn giao thông là phi tập trung hóa. Bằng cách chuyển nhà máy về những tỉnh lân cận và xây đường giao thông ở khu vực ngoại ô và những thành phố vệ tinh, nơi những nhà máy đang được xây dựng, họ hi vọng rằng điều này sẽ giảm sức ép lên thành phố cổ. Một số trong giới trẻ đã mua nhà ở ngoại ô, nhưng những người khác vẫn đang đợi chính quyền quy hoạch thế nào.

Ông Lịch nói “Không ai muốn chuyển đi. Họ muốn ở lại trung tâm thành phố. Chúng tôi cần ở gần những cơ sở như bệnh viện và trường học”.Khu ngoại ô lớn nhất là Nam Sài Gòn. Một công ty Đài Loan đang xây dựng trên khu vực đầm lầy hạ lưu sông Sài Gòn. Nhà cửa, trường học, sân gôn, văn phòng công ty, công viên, và cửa hàng, đã trở thành điểm thu hút cho tầng lớp nhà giàu mới ở Việt Nam, những người sẵn sàng mua những căn biệt thự với giá 400 000 USD.

Một buổi chiều, người bán hàng của công ty IBM, ông Hứa Thanh Vân đang lựa chọn nhà ở đây. Cùng với người hôn thê, ông đang xem xét một căn hộ có giá trên thị trường là 100 000 USD. Lớn lên trong một thành phố cổ nhộn nhịp, ông đã sẵn sàng để ở trên một con đường sạch bóng ở Nam Sài Gòn.

Ông nói rằng “Nếu bạn quay trở lại trong 10 năm tới, tôi không nghĩ rằng bạn sẽ nhìn thấy nhiều công trình lịch sử. Mọi thứ đang thay đổi rất nhanh.”

Simon Montlake
Báo Người Phát Thanh Khoa Học Thiên Chúa Giáo

________

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng về công tác quản lý trật tự xây dựng trong năm 2006. Theo đó, nhà không phép trong cả nước chiếm 24% số công trình. Đáng chú ý, nhà xây sai giấy phép tăng ở mức cao, chiếm khoảng 34%.

Hiện nay, quy định mật độ xây dựng ở các thành phố lớn đang có một số bất cập, hạn chế chủ đầu tư xây dựng nhà cao tầng. Bộ Xây dựng đang soạn thảo chỉnh sửa quy định này, mật độ xây dựng trên khoảng đất trống được nới rộng đến 70%, thay vì 50% như trước đây.

Tình trạng yếu kém trong quản lý, lơi lỏng trong xử lý là nguyên nhân khiến bộ mặt đô thị ở nhiều địa phương trở nên nham nhở. nguyên nhân tình trạng xây dựng không phép, sai phép đó là một số địa phương chưa có quy định việc cấp phép trên địa bàn, hoặc chưa thực hiện cải cách hành chính, cố níu kéo cơ chế «xin cho», quy định người đi xin phép phải nộp văn bản thỏa thuận của nhiều cơ quan.

Ngoài ra, quản lý xây dựng ở các thị trấn, dọc các tuyến đường giao thông còn buông lỏng, chưa xử lý cương quyết những trường hợp xây dựng không phép. Những vấn đề này đang làm bộ mặt đô thị tại nhiều địa phương nham nhở, không theo đúng kiến trúc quy hoạch. Người dân không tin tưởng vào bộ máy quản lý nhà nước.

Tứ Hỷ tổng hợp

About these ads
Thẻ: