Quốc gia cộng một – TCPT số 38

Posted on Tháng Mười 15, 2010 bởi

0



Lao động giá rẻ sẽ không bao giờ mang lại lợi ích. Nhưng những gì đến tiếp theo là không rõ ràng…

Hà Nội – Ngang qua các ngõ phố của trung tâm, cỏ dại hoang tàn phủ kín các vách ngói của một dãy nhà máy bị bỏ hoang. Đáng ngạc nhiên, đây là một dấu hiệu của sự tiến bộ. Đất ở đây được dự kiến cho các khu nhà mới, các công ty dệt may thuộc nhà nước đã di chuyển đến một khu công nghiệp mới – nơi tốt hơn để có thể đáp ứng nhu cầu bùng nổ cho hàng may mặc mang nhãn hiệu Việt Nam. Xuất khẩu hàng dệt may tăng 17% trong bảy tháng đầu năm nay, lên đến 5,8 tỳ USD, cho thấy các nhà đầu tư vẫn ưu tiên Việt Nam như một cơ sở sản xuất giá rẻ.

Lợi thế của lao động giá rẻ đã được khuếch đại bởi tình trạng bất ổn gần đây và chi phí lao động tăng cao tại các nhà máy phía nam Trung Quốc. Tại Hà Nội, nhiều chuyên gia nhắc đến “Trung Quốc Cộng Một” như một chiến lược để các công ty đa quốc gia ASEAN nhắm đến nhằm lây lan sự ảnh hưởng của họ. Việt Nam có thể nằm ở thế lợi tuyệt vời, nhờ vào lao động rẻ hơn so với Trung Quốc và các nước láng giềng “(xem biểu đồ). Ngay cả sau khi tăng lương, mức lương hàng tháng cho một công nhân dệt may là 84 USD mỗi tháng, ông Nguyễn Tùng Vân, Trưởng Công đoàn Công nhân dệt may thuộc Đảng Cộng sản Việt Nam cho biết. Ngành công nghiệp tại Việt Nam hiện nay có khoảng 1,7 triệu công nhân. Các nhà sản xuất giày dép, đồ gỗ và nhiều ngành công nghiệp khác cũng đang tận dụng nguồn cung cấp lao động giá rẻ để phát triển.

Kết quả là Việt Nam đã khá hơn khi so sánh với những năm trước và trong thời kỳ bao cấp. Theo số liệu từ Ngân hàng Thế giới, GDP bình quân đầu người khoảng dưới 100 USD vào những năm 1990, nhưng hiện tại đã lên khoảng 1,000 USD. Nhưng với người lao động khi khá giả hơn, họ cần phải di chuyển vào những công việc có tay nghề cao hơn, muốn có giáo dục tốt hơn cũng như sử dụng vốn và công nghệ hiệu quả hơn.

Và như vậy vẫn chưa đủ. Cơ sở hạ tầng còn yếu kém của Việt Nam (cắt giảm điện vẫn còn phổ biến, ngay cả ở thủ đô!) và các quan chức làm việc không hiệu quả làm cho ngành xuất khẩu trở nên khó cạnh cạnh tranh hơn. Sự mong muốn phát triển các tỉnh nghèo đã dẫn đến một số câu hỏi để Việt Nam có thể lựa chọn: Ví dụ, nhà máy lọc dầu duy nhất của Việt Nam là ở trung tâm Quảng Ngãi, rất xa giếng dầu hoặc các thành phố công nghiệp.

Lương tháng của công nhân Việt Nam so với các nước trong khu vực

Lương tháng của công nhân Việt Nam so với các nước trong khu vực

Chính phủ cũng cần phải đưa ra trên các bản sửa đổi ngắn hạn trong mục tiêu phát triển kinh tế. Các loại tiền tệ, tiền đồng, đã liên tục bị mất giá ba lần kể từ tháng 11 năm 2009. Chính sách tài chính yếu kém và bấp bênh đã dẫn Fitch, một cơ quan đánh giá tín dụng, cắt giảm xếp hạng của Việt Nam trong tháng bảy vừa qua. Các dự trữ nước ngoài cũng đã lần lượt giảm xuống trong những tháng qua. Nhiều người Việt chọn để tích trữ đô la thay vì gửi vào các ngân hàng của họ. Và lạm phát ở 8,2% là thật sự một lo lắng rất đáng ngại.

Việt Nam có thể thực hiện nhiều hơn nữa để phát triển thị trường nội địa trong một số dân đã lên đến 86 triệu người. Một trong những trở ngại lớn nhất trong nền kinh tế tại Việt Nam vẫn là các doanh nghiệp nhà nước. Một số đối thủ cạnh tranh đã xuất hiện trong các lĩnh vực như ngân hàng, nhưng thường xuyên thất bại vì các công ty nhà nước được biến dạng thành các tập đoàn, được sự trợ giúp bằng lãi xuất rẻ và quan hệ chính trị.

Đảng lãnh đạo luôn nói rằng họ phát triển theo mô hình chaebol của Hàn Quốc, nhưng phiên bản của Việt Nam chắc chắn khó có khả năng phát triển thành một lợi thế để cạnh tranh toàn cầu. Một trong những ví dụ cần lưu ý, ông chủ tịch Vinashin – một công ty đóng tàu mang đang ngập trong khoảng nợ khổng lồ – người đã được bổ nhiệm bởi thủ tướng đã bị bắt vào tháng 8 vì quản lý sai lầm. Quyết định hợp lý nhất trong chuyện Vinashin là đóng cửa hoặc bán công ty cho các tập đoàn có khả năng quản lý. Tuy nhiên, các cán bộ Đảng đã quyết định rằng Vinashin đã quá lớn để có thể thất bại.

Nhưng những gì đến tiếp theo thật sự là không rõ ràng…

Nguyên Ân dịch

02 tháng 9, 2010

Nguồn: Economist

Thẻ:
Posted in: Kinh tế