Thảm họa bauxite tại Hungary làm sống lại nỗi lo sợ của Việt Nam – TCPT số 40

Posted on Tháng Mười Hai 1, 2010 bởi

0



 

Trong khi chính phủ muốn tiếp tục khai thác quặng bauxite lớn thứ 3 thế giới thì phản đối lại tiếp tục vang dội mạnh mẽ.

Vừa qua, Chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã miễn cưỡng đồng ý xem xét lại dự án bauxite tại Tây Nguyên sau khi nhận được bản kiến nghị gồm hơn 1.500 trí thức và cựu công chức nhà nước, trong đó có các đảng viên lão thành của Đảng Cộng sản Việt Nam. Bên cạnh sự lo ngại bành trướng của Trung Quốc, các phản đối còn nêu lên nguy cơ bùn đỏ tương tự như Hungary có thể sẽ xảy ra tại Việt Nam.

Lá thư kiến nghị dẫn lời rằng “thảm họa ở Hungary là một cảnh báo không thể xem thường đối với Việt Nam”. Bản kiến nghị còn có chữ ký của nguyên phó chủ tịch Nguyễn Thị Bình và nguyên thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Hùng Võ.

Phía chính phủ tỏ ra “lắng nghe” nhưng giọng điệu và cách hành xử vẫn chưa có dấu hiệu sẽ ngừng dự án. Ngược lại, chính phủ một đảng tại Hà Nội còn ngăn chặn các lời phản kháng được khởi động vào năm 2008. Một số người chỉ trích chính phủ đã bị giam cầm, gần đây nhất có blogger Anh Ba SG và tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ. Ngoài ra, chính phủ đã sử dụng phần lớn nhân lực để đánh phá các trang mạng Internet có nội dung phơi bày sự thật. Các trang mạng bị đánh phá trong tháng 10 vừa qua bao gồm trang blog Anhbasam, Anhbasg, Câu lạc bộ Nhà báo tự do (www.clbnbtd.info), Tiếng Nói Dân Chủ (www.tndc.info), THTNDC, Phía Trước…, và nhiều trang web khác.

Một trong những bước thận trọng hơn mà chính phủ phải ít nhiều xem xét kỹ lưỡng là lá thư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi cho Bộ Chính Trị vào tháng 1 năm ngoái. Lá thư của Đại tướng nêu ra các vấn đề an ninh ở “nóc nhà Tây Nguyên” và yêu cầu ngưng các dự án đến khi các nghiên cứu khoa học về an toàn môi trường được thực hiện.

Sau khi có nhiều câu hỏi về độ an toàn của dự án, cuối năm ngoái Thủ tướn g Nguyễn Tấn Dũng hứa sẽ chỉ thị các bộ ngành nghiên cứu kỹ lưỡng hơn, nhưng đến nay vẫn chưa thấy công bố kết quả. Ngược lại, dự án trị giá $15 tỷ USD đã được Bộ chính trị, Chính phủ và Quốc hội thông qua. Vì dự án liên quan đến nhiều khía cạnh chính trị nên rất khó để chính phủ rút lui trong điệu kiện hiện nay. Thậm chí, những câu chuyện xung quanh các công ty Trung Quốc tặng quà và tiện mặt cho các lãnh đạo Châu Phi để đổi lấy các dự án dẫn đến nhiều câu hỏi tương tự cho lãnh đạo Việt Nam. Nhiều lời đồn đoán rằng tập đoàn Chalco đã “biếu” cho gia đình Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng $150 triệu USD nhằm củng cố “hợp đồng”, nhưng cá nhân Thủ tướng vẫn chưa lên tiếng về cáo buộc trên.

Nhiều phát ngôn viên của các Bộ, ngành và Văn phòng Chính phủ khẳng định trên báo chí rằng dự án bauxite đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm giảm rủi ro bùn đỏ để tránh sự cố tương tự như Hungary.

Dương Văn Hòa, Phó Tổng giám đốc các đối tác Việt Nam trong giai đoạn đầu của dự án liên quan đến hai mổ bauxite và các cụm chế biến, nói với báo chí rằng hiện có 8 hồ chứa bùn đang được xây dựng, đủ để lưu trữ các chất thải độc hại trong vòng 12 năm. Ông cũng cho biết thêm các chất thải này không chứa chất độc sau ba năm lưu trữ.

Đại biểu Quốc hội giáo sư Nguyễn Minh Thuyết nói với Radio Free Europe rằng dự án không mang lại lợi ích kinh tế mà nguy còn có cơ cao. Ông cũng cho rẳng Hungary đã thất bại ngăn chặn một thảm họa bùn đỏ thì làm thế nào Việt Nam có thể làm tốt hơn khi mình không có đầy đủ công nghệ cần thiết để phát triển các dự án và bảo vệ người lao động.

Tương tự, đại biểu Dương Trung Quốc tin rằng Việt Nam cần phải đợi thêm cho đến khi nào có những kinh nghiệm và công nghệ cần thiết thì mới nên khai thác lượng bauxite tại Tây Nguyên.

Hiện nay, 66% của  dự án tại Tân Rai ở tỉnh Lâm Đồng đã hoàn tất và sẽ đưa vào hoạt động cuối năm nay. Dự án thứ hai tại Nhân Cơ thuộc tỉnh Đắc Lắk sẽ bắt đầu xây dựng vào tháng 3, 2011.

Ngày 4 tháng mười vừa qua, các hồ chứa tại một nhà máy nhôm bị vỡ bờ tại Hungary, gây ra nạn lũ bùn đỏ giết chết hàng chục người và làm bị thương hơn 150, với những hậu quả tai hại về môi trường cho sông Danube.


Đặng Khương

Theo nhật báo Vancouver Sun và Asia News

Download TCPT40 – Bản in (8.6MB)
Download TCPT40 – Bản thường (4MB)
Download TCPT40 – Bản mini (2.5MB)

Đọc thêm …