Giáo sư Michael Porter: Việt Nam cần có cơ chế cạnh tranh minh bạch – TCPT số 41

Posted on Tháng Một 7, 2011 bởi

0



– Nguyên Ân –

Bất cứ nơi nào chủ nghĩa tư bản đi tới, thì chắc chắn rằng các nhà quản lý kỳ cựu cũng sẽ theo sau. Đó là những gì chúng ta đang chứng kiến tại Việt Nam. Giáo sư Michael Porter thuộc Đại học Harvard – người đứng đầu trong chính sách chiến lược cạnh tranh và các kiến thức kinh doanh khác –  đã đến thăm Việt Nam cuối tháng 11 vừa qua. Tại đây, ông đã phát biểu trong một buổi hội thảo được tài trợ bởi Financial Times ở Hà Nội, và một nơi khác do Đảng Cộng sản tài trợ.

Ông Porter cho biết “sự thành công dễ dàng” của Việt Nam đã là chuyện của quá khứ, và trình bày một báo cáo kêu gọi chính phủ cải cách nền kinh tế. Tuy nhiên, trong khi các quan chức chính phủ và doanh nhân kiên nhẫn lắng nghe thì điều này không đồng nghĩa là họ sẽ vội vàng thực hiện các khuyến nghị của ông.Quan chức chính phủ, cán bộ Đảng Cộng sản và doanh nhân đã trả số tiền lên đến $280 USD cho mỗi vé để tham dự buổi hội thảo, với nhan đề “Năng lực cạnh tranh ngày nay và Chiến lược doanh nghiệp”. Thông điệp chính của giáo sư Porter gửi đến các công ty và chính phủ là Việt Nam cần có tư duy chiến lược mạnh mẽ hơn nữa nếu muốn tiếp tục duy trì hiệu quả kinh tế cao.

Thay đổi mô hình kinh tế

Theo giáo sư, trong giai đoạn hiện nay, Chính phủ Việt Nam cần phải xác định một vai trò mới để đáp ứng các yêu cầu của một nền kinh tế thị trường năng động đã được phát triển và ngày càng trở nên thích hợp với thế giới.

Thay vì giám sát và kiểm soát, chính phủ hiện nay cần có nhu cầu xây dựng những lợi thế cạnh tranh cho một nền kinh tế thị trường. Chính phủ cần phải cố gắng tạo thị trường Việt Nam thành một địa điểm kinh doanh có lợi thế cạnh tranh rõ ràng.

Để thực hiện vai trò mới, giáo sư Porter cho biết rằng “chính phủ cần phải cung cấp môi trường kinh doanh với cơ chế minh bạch và hiệu quả, nơi mà tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế có thể cạnh tranh một cách công bằng.”

Một số vấn đề khác còn tồn tại mà giáo sư Porter nêu ra là sự thịnh vượng và năng suất vẫn còn thấp, trong khi những lo ngại về tính bền vững của mô hình tăng trưởng hiện tại đang được tăng lên mỗi ngày. Ông cho biết thêm rằng trong bối cảnh môi trường toàn cầu đang thay đổi, lực lượng lao động giá rẻ của Việt Nam sẽ không đủ để duy trì tăng trưởng bền vững trong những năm tới.

Đây là thời điểm Việt Nam cần có những thay đổi quan trọng chuyển biến từ tăng trưởng dựa trên các lợi thế so sánh sẵn có sang hình thức tăng trưởng dựa trên việc nâng cấp năng lực cạnh tranh. Cụ thể hơn là phải chuyển sang sản xuất các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao hơn, có năng suất và chất lượng cao hơn chứ không chỉ đơn thuần dựa vào tài nguyên thô và nguồn lao động rẻ.

Cần mở rộng kinh tế tư nhân

Để thực hiện điều này, chính phủ cần phải thu hẹp vai trò của các doanh nghiệp nhà nước hiện chiếm ưu thế trong nền kinh tế, tăng cường cơ sở hạ tầng và thúc đẩy sự ổn định kinh tế vĩ mô.

Giáo sư Porter nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp tư nhân cần đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế. Ngoài ra, ông còn đề xuất không nên chú trọng vào việc lựa chọn một số ngành rồi chỉ ưu đãi một số ngành đó, mà nên tạo điều kiện tốt, cải thiện môi trường kinh doanh cho tất cả các ngành thuộc tất cả các thành phần kinh tế hoạt động.

Ông tin rằng các khu vực kinh tế tư nhân cần phải được đầu tư các ngành hàng đầu nhằm phát triển kinh tế, và nó phải được xem như một tài sản quan trọng của nền kinh tế quốc gia.

Đề xuất thành lập Hội đồng năng lực cạnh

Hội đồng sẽ có chức năng phối hợp và hỗ trợ các cơ quan của chính phủ, giám sát và báo cáo cho cộng đồng về quá trình thực hiện chương trình nâng cao năng lực cạnh tranh.

Để hoàn thành chức năng phải cần ba yếu tố rất quan trọng. Các nhà lãnh đạo hàng đầu của chính phủ cần lắng nghe ý kiến và đội thoại; Hội đồng cần tập hợp các chuyên gia để làm việc vì lợi ích của cả nước; và Hội đồng cần phải có một Ban thư ký hoàn hảo.

Các đề xuất thể hiện trong báo cáo đã được đánh giá cao bởi các nhà lãnh đạo của Chính phủ Việt Nam. Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cho biết rằng chính phủ sẽ thảo luận các đề xuất, đặc biệt là phần trên của Hội đồng năng lực cạnh tranh.

Mặc dù một nhân vật số lãnh đạo vẫn còn tư tưởng cộng sản bảo thủ, nhưng hiện có nhiều người ở Việt Nam sẽ đồng ý với những quan điểm cải cách của giáo sư Porter. Các kinh tế gia, các nhà tài trợ quốc tế và một số thành viên của chính phủ đồng ý rằng vai trò ngột ngạt của các doanh nghiệp nhà nước cần phải giảm để cho phép khu vực tư nhân phát triển.

Tuy nhiên, các lãnh đạo chính phủ gật đầu cùng với các lời khuyên của giáo sư Harvard là một chuyện, nhưng để thực hiện bất kỳ lời đề nghị nào của ông Porter trong một đất nước mà quyền lực hiện đang rất phân tán – từ trong trung ương đến địa phương – lại là một chuyện hoàn toàn khác xa với thực tế.

N.Â.
© 2010 Tạp chí Thanh niên PHÍA TRƯỚC

Tham khảo:
Financial Times, PACE, Saigon Times

Xem video “Năng lực cạnh tranh ngày nay và Chiến lược doanh nghiệp”

Download TCPT 41 – Bản HD (6.7MB)
Download TCPT41 – Bản SD (3.7MB)
Download TCPT41 – Bản Mini (2.5MB)

Đọc thêm …


***

Về Giáo sư Michael Porter

Được công nhận là cha đẻ của lĩnh vực chiến lược hiện đại, Michael E. Porter là nhà tư tưởng vĩ đại của thế giới về chiến lược quản lý hiện đại và năng lực cạnh tranh. Chuyên môn chiến lược của ông đã mở rộng khả năng cạnh tranh và phát triển kinh tế cho các quốc gia, tiểu bang, và khu vực, và áp dụng các nguyên tắc cạnh tranh cho các vấn đề xã hội như chăm sóc sức khỏe, môi trường và trách nhiệm doanh nghiệp. Năm 2008, Porter nhận được giải thưởng Thành tựu Trọn đời từ Bộ Thương mại Hoa Kỳ vì những đóng góp chung cho phát triển kinh tế.

Giáo sư Porter đã phục vụ như một cố vấn chiến lược cho các chính phủ và doanh nghiệp. Ông đã tư vấn cho nhiều công ty hàng đầu của Mỹ và quốc tế, trong đó có DuPont, Procter & Gamble, Hoàng gia Hà Lan Shell, SYSCO, và Taiwan Semiconductor Manufacturing Company. Ông cũng tích cực tham gia trong việc hỗ trợ các chính phủ và tư vấn cho các nhà lãnh đạo quốc gia ở Mỹ và nước ngoài, bao gồm cả Ireland, Ấn Độ, Bồ Đào Nha, Nga, Rwanda, Ả Rập Saudi, Singapore, Đài Loan và Thái Lan.

Giáo sư Porter là người dẫn đầu cho Dự án Đổi mới (Clusters for Innovation Project) và hiện đồng chủ tịch của Báo cáo cạnh tranh toàn cầu (Global Competitiveness Report). Ông là tác giả của 18 cuốn sách và 125 bài viết, kể cả các công trình kinh điển đã được dịch và xuất bản tại Việt Nam: “Lợi thế cạnh tranh của các quốc gia,” trong đó có hướng dẫn chính sách kinh tế ở vô số các quốc gia, khu vực; và “Chiến lược cạnh tranh: Kỹ thuật cho phân tích ngành và đối thủ cạnh tranh,” đã xuật bản lần thứ 63 và đã được dịch ra 19 ngôn ngữ.

Giáo sư Porter đã thành lập ba tổ chức phi lợi nhuận: Sáng kiến cạnh tranh Inner City (ICIC), Trung tâm Từ thiện hiệu quả, và FSG-Social Impact Advisors.

Michael Porter là giáo sư tại Đại học Đức Giám mục William Lawrence, có trụ sở tại Harvard Business School. Năm 2001, trường Kinh doanh Harvard và Đại học Harvard cùng sáng tạo ra Viện Chiến lược và cạnh tranh, dành riêng cho công tác giáo sư Porter.

Theo PACE Institute of Directors

Download TCPT 41 – Bản HD (6.7MB)
Download TCPT41 – Bản SD (3.7MB)
Download TCPT41 – Bản Mini (2.5MB)

Đọc thêm …


Advertisements
Posted in: Kinh tế