Sợ Facebook – Việt nam tự lập trang mạng xã hội riêng – TCPT số 41

Posted on Tháng Một 12, 2011 bởi

0



Đông A
TCPT số 41

Bài báo của Luke Allnutt tóm lược một bài viết rất hay trên tờ “The Wall Street Journal” của tác giả James Hookway về những nỗ lực mà Việt nam đang đưa ra để đối phó với Facebook.

Trang mạng này mang tên là go.vn, được Tổng công ty Truyền thông Việt Nam chạy thử nghiệm ngày 19 tháng 5 vừa qua vào dịp kỷ niệm sinh nhật người anh hùng giải phóng dân tộc Hồ Chí Minh. Bản hoàn chỉnh sẽ được đưa vào sử dụng vào cuối năm nay. Trang mạng này có nhiều tính năng quen thuộc với những blogger thông thường như Tag, Poke hay kết bạn. Người sử dụng có thể cho xem ảnh, kết nối với bạn bè và gửi tin nhắn qua lại trực tuyến.

Điều thú vị là muốn sử dụng dịch vụ trên đó, bạn cần phải cung cấp tên họ đầy đủ, cùng với số chứng minh nhân dân của mình trước khi truy cập. An Ninh Việt nam muốn dẫn dắt sự hoạt động của mọi website, trong khi nhà trức trách đổi xử thô bạo với những người bất đồng chính kiến.

Bài báo nhấn mạnh nhưng xu thế gần đây tại Việt Nam, đặc biệt là việc chính phủ đang tìm cách kiểm soát các trao đổi thông tin bằng cách cho ra đời một sản phẩm mang tính «chủ quyền» riêng cho Việt Nam trên Internet, thay vì tìm cách chặn truy cập các website công khai như trước đây. Theo như tờ Wall Street Journal chỉ ra:

Website này đánh dấu một bước chuyển chiến thuật của các Ủy viên Bộ Chính trị tại Hà nội, nhưng giải pháp điển hình là bịt miệng tất cả những gì trên thế giới mạng không cùng quan điểm với mình. Từ nhiều năm trước, nhà trức trách đã bắt bỏ tù những blogger bất đồng chính kiến, và tìm cách chặn các website có mang biểu tượng Facebook nhằm ngăn cấm các tư tưởng «phản động» lan tràn trên mạng.

Bạn có nên thể tin vào chương trình của chính phủ không, vì ngay cả trẻ con cũng bị kéo vào cuộc chơi.

Ê-kíp làm web gắn lên đó các bài test tiếng Anh, và một số trò chơi kết nối trực tuyến được nhà nước cho phép, trong đó có cả một trò đã bị vô số game thủ phản ứng dữ dội bằng cách chăng một khẩu hiệu chính trị đòi chống quá trình tư bản hóa toàn cầu. Những thông tin được cập nhật trên trang nhất đưa tin các người đẹp trong nước, tin  về một người câu cá tại Nam Carolina bắt được một con cá giống răng người, hay thông báo về việc tình báo Anh đang thử nghiệm tinh trùng làm mực viết vô hình.

Khó có thể nói trước được những việc này sẽ thành công đến đâu, cá tôi cho là không đáng kể.

Thứ nhất, những nỗ lực của bất kỳ chính phủ muốn chiêu dụ trẻ con đều sẽ chỉ khiêu khích chúng làm khác đi, hệt như bảo chúng phải khúm núm nhìn bố mẹ nhảy disco mà học. Hãy thử nhìn những nỗ lực có quy mô lớn gấp nhiều lần hơn của của NATO hay EU để kiểm nghiệm lời tôi.

Và thứ hai, mặc dầu chính phủ đã rõ ràng ra tay ngăn chặn Facebook tại Việt Nam, nhưn người dân vẫn có thể truy cập vào đây khá dễ dàng. Viết trên tờ Global Post, Helen Clark giải thích tại sao việc chặn này lại không hiệu quả:

“Không như Trung Quc có kh năng chn Website ti cp ISP – tc nhà cung cp dch v Internet – Vit Nam ch có th chn ti cp DNS, tc server cp tên min. Theo li mt chuyên gia tin hc gii thích, điu này có nghĩa là chính ph ch có th yêu cu nhà cung cp dch v tiến hành chuyn hướng truy cp khi Facebook, thay vì chn website này mt cách tht s. Như vy, vượt tường la ti Vit Nam tht quá d nếu phi so sánh vi Trung Quc nơi ước tính có ti 30.000 người chuyên làm nhiêm v kim duyt các ni dung cm trên Internet.”

“Đ tránh b chn thì tht quá dễ,chuyên gia tin học không muốn bị lộ tên thật này nói. “Tt c nhng gì bn cn làm là đi h tên min bng mt h tên min khác có đy nhan nhn trên mng. Ly ví d Google DNS, tuyt vi!”

Ngoài ra vì có thể dễ dàng sử dụng nhiều điểm truy cập khắp nơi, và vì không hề có định chế luật pháp nào chính thức cấm, hơn 1 triệu người sử dụng Facebook tại Việt nam vẫn luôn có thể bào chữa mình vô tội, bởi chỉ dùng Facebook để chat, tag bạn bè trên ảnh, hay chơi FarmVille.

Tương tự, bài báo trên tờ The Wall Street Journal cũng chỉ ra cả một hệ thống thương mại ngầm đang phát triển nhằm cung cấp các điện thoại bẻ khóa, cho phép người sử dụng Internet sử dụng bất kỳ mạng viễn thông và ứng dụng nào họ muốn. Có lẽ đây còn là một ví dụ cho thấy những xã hội muốn kiểm duyệt Internet chặt chẽ sẽ phân thành hai nhánh: nhánh không bẻ khóa và nhánh có bẻ khóa.  Nhánh thứ nhất, khép kín, bị nhà nước trừng phạt, dở ẹc. Nhánh thứ hai, người sử dụng có thể dựa trên những hiểu biết tầm thường để thay đổi hệ thống tên miền DNS, sử dụng các công cụ vượt tường lửa như proxy, hay điện thoại bẻ khoá.

Một chi tiết thú vị khác, trong bài báo của Wall Street Journal, trang go.vn còn muốn chinh phục những kẻ nghiện trò chơi điện tử trong nước bằng cách cho phép họ truy cập dễ dàng với giá ưu đãi vào một số trò chơi yêu thích.

Tôi vẫn luôn khoái cái ý tưởng thế giới mạng – thiên đường ảo này mà Evgeny Morozov đã nói đến, nơi Internet có thể trở thành một loại thuốc phiện mới cho một số lớn dân chúng. Những ai có khả năng quan tâm tới chính trị sẽ chẳng hơi đâu tìm cách đối đầu với chế độ kinh tởm quanh họ, vì còn mải chơi Halo 3 hay xem phim sex. Bản thỏa ước Faust* của thế kỷ 21: Chỉ cần không động chạm đến chính trị, ngươi có thể dùng bit-torrent để lấy bất kỳ ứng dụng nào ngươi thích. (Ở Đông Nam Á, bạn không thể đi vào một quán cà phê Internet mà không thấy đầy thanh thiếu niên đang ngồi chơi điện tử)

Đối với Chính phủ Việt nam, cho thanh niên sử dụng trang go.vn là một điều có ích (ít nhất là trên lý thuyết) bất kể cho đến cùng có lẽ đây cũng chỉ phục vụ để chơi các trò điện tử không có tính giáo dục, hay để tán phét với bạn bè. Miễn sao là bọn chúng không còn mò đến các nội dung khó chịu hoặc chính trị trên Facebook.

Đ.A. chuyển ngữ
THTNDC – 12/11/2010

Luke Allnutt – Radio Free Europe, Radio Liberty
Nguồn: Radio Free Europe – Radio Liberty

* Lời người dịch: Faust, một nhân vật truyền thuyết được tái hiện trong tác phẩm của đại văn hào Đức Goeth. Faust bán linh hồn cho quỷ trong một thỏa ước, để đổi lại có tất cả những gì mình muốn.

Download TCPT 41 – Bản HD (6.7MB)
Download TCPT41 – Bản SD (3.7MB)
Download TCPT41 – Bản Mini (2.5MB)

Đọc thêm …