Mùa Xuân, chọn biểu tượng dân chủ – TCPT số 43

Posted on Tháng Hai 23, 2011 bởi

1



Hiền Lương

Cũng như nhiều dân tộc khác, con dân nước Việt đang khát khao có được biểu tượng văn hóa đặc trưng cho dân tộc mình. Có dân tộc đã chọn hoa, nhưng cũng có dân tộc đã chọn con vật cưng, hoặc hình ảnh (logo) làm biểu tượng.

Quốc hoa

Ở châu Âu, nhiều nước dùng biểu tượng dạng hình ảnh (logo), huy hiệu, hay cờ hiệu. Nước Đức, ngoài cấp quốc gia, mỗi tỉnh, thành đều có logo riêng. Một số nước chọn con vật làm biểu tượng văn hóa, như Úc chọn con kangaroo (chuột túi), Singapore chọn con sư tử.

Nhưng đáng chú ý, có nhiều dân tộc đã quyết định chọn hoa làm biểu tượng văn hóa xứ sở mình với khái niệm “quốc hoa” – đưa hoa lên làm sứ giả văn hóa của đất nước. Như Hồng-Kông, họ công bố chọn hoa Tử kinh làm quốc hoa và ngoài việc trồng hoa này khắp thành phố, còn dựng cả một tượng đài hoa tử kinh bằng vàng để tôn vinh loài hoa này. Nhật Bản ca tụng hoa anh đào đến mức thành danh “xứ hoa anh đào”. Thái Lan chọn hoa phong lan tím như một biểu tượng chính, vẽ lên thân máy bay Hãng hàng không Thái và trên các bàn tiệc ngoại giao, trên thực đơn du lịch nơi nào cũng thấp thoáng hình ảnh phong lan tím. Tiểu bang và quần đảo du lịch nổi tiếng của Hoa Kỳ là Hawaii chọn loài hoa mang tên flet, có cánh dày màu trắng hồng hơi giống hoa sứ, các cô gái Hawaii đều cài hoa này trên mái tóc.

Việt Nam chưa công bố biểu tượng vì đang trong giai đoạn thăm dò ý kiến các tầng lớp nhân dân. Có ý kiến đề cử cây tre, cũng có ý kiến nên chọn con trâu (Tễu), nhưng số ý kiến chọn hoa làm biểu tượng gần như áp đảo. Tại Việt Nam, xuân về, hoa lan, hoa đào và hoa mai những loại hoa chúng ta thường gặp nhất – đặc biệt vào các dịp Tết cổ truyền.

Trong những giây phút thiêng liêng đất trời ngày tết, ngắm mai, ngắm đào, hầu hết con dân nước Việt đều nghĩ về một loài hoa đặc trưng cho bản sắc dân tộc Việt: tinh khiết, thủy chung, ý chí tự lập tư cường. Đó là Hoa Sen. Một loài hoa đều có ở ba miền của đất nước. Mặc dù, chưa được chính thức vinh danh là “quốc hoa”, nhưng bông sen trắng vẽ trên nền xanh thân máy bay Việt Nam Airlines tung bay khắp nơi trên thế giới được con dân nước Việt trong cũng như ngoài nước hân hoan chào đón, mặc nhiên trở thành biểu tượng văn hóa của dân tộc Việt.

‘Cách mạng Hoa Lài’

Ngày xuân, theo truyền thống, dân tộc Việt thưởng ngoạn hoa mai, hoa đào, nhưng không quên được Hoa Sen và ước nguyện sự an lành cá nhân, phồn thịnh của đất nước. Vì lẽ đó, đón xuân Tân Mão năm nay, trong mỗi chúng ta không thể không nghĩ về một cuộc cách mạng dân chủ mang tên một loài hoa đã, đang bùng phát vào những ngày cuối tháng một năm 2011 ở Tunisia theo cách riêng của mình. Đó là cuộc cách mạng mang tên Hoa Lài.

Hoa Lài, còn có tên khác là hoa Nhài, được ai đó xướng lên tại Tunisia xa xôi, nhưng rất đỗi gần gũi với dân tộc Việt chúng ta. Hương Lài từ Tunisia đã đến Ai Cập và đang lan tỏa sang nhiều nước Bắc Phi khác, tin rằng nó đang phảng phất trong tâm trí những ai khát khao dân chủ Việt Nam.

Cũng như những con dân nước Việt, tác giả đã dạo khắp cư dân mạng để cảm nhận hương Nhài, chia sẻ với mọi người khát khao dân chủ Việt Nam, về sự kỳ diệu của một cuộc cách mạng dân chủ được khởi nguồn từ hành động tự kết liễu cuộc sống thanh xuân của một thanh niên Mohamed Bouazizi 26 tuổi. Cái chết của anh đã làm mọi người thức tỉnh đứng lên lật đổ chế độ độc tài, tham nhũng.

Khi thân xác thanh niên này biến thành ngọn đuốc cũng là lúc cộng đồng mạng xã hội Facebook, nhật ký điện tử (blog, multiply, twitter), thư điện tử (Gmail, Yahoo mail) tại Tunisia lên tiếng, hẹn nhau xuống đường và đã lật đổ chế độ Ben Ali.

Cách mạng Hoa Sen?

Cộng đồng mạng Tunisia đã thành công, thế hệ trẻ của đất nước Bắc Phi trên 10 triệu dân đã thành công, Việt Nam thì sao? Bài viết của Kami trên blog cùng tên có tựa đề “Vì sao chưa thể có một biến cố như Tunisia ở Việt Nam” đã thôi thúc tôi nghĩ nhiều về việc hãy lên tiếng chọn Hoa Sen làm biểu tượng cho dân tộc Việt nói chung và phong trào dân chủ Việt Nam nói riêng.

Kami thật tinh tế khi lấy nước Lào anh em để nhận định về thực trạng dân chủ Việt Nam. Anh viết, “dù có được một môi trường thông tin hoàn toàn tự do (không cố ý) như ở Lào, mà không có các yếu tố khác mang tính kích thích sự đòi hỏi và thách thức của dân chúng đối với nhà cầm quyền là nhu cầu cần thiết và bức bách, thì đại bộ phận dân chúng sẽ chấp nhận sống chung với “lũ”, điều đó sẽ khó hình thành được một sự đòi hỏi cải cách ở mức cao của dân chúng để rồi mọi ngưòi đồng lòng cùng xuống đường”.

Tôi cho rằng, Việt Nam là một trong những quốc gia được thế giới đánh giá về sự bùng phát Internet và thế hệ trẻ Việt Nam là lực lượng tiên phong. Mặc dù nhà cầm quyền cố tình bưng bít, nhưng cộng đồng mạng Việt Nam dư khả năng để nắm bắt thông tin nhanh, phơi bày hầu hết những thông tin được ví là “vùng cấm”, hoặc “nhạy cảm” đến các tầng lớp nhân dân, đặc biệt thế hệ trẻ. Thế nhưng, cuối năm 2007, khi Trung Quốc quyết định thành lập thành phố hành chính cấp huyện Tam Sa thuộc tỉnh Hải Nam, bao gồm quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa của Việt Nam, diễn đàn X-café đã kêu gọi học sinh và sinh viên ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh xuống đường biểu tình chống Trung Quốc, nhưng kết cục chỉ mang tính cảnh tỉnh, chưa tạo được áp lực đáng kể với Hà Nội. Hay gần đây là sự kiện Bắc Giang lôi cuốn hàng ngàn người công khai phản kháng chính quyền mà Kami đã đề cập trong bài viết nêu trên cũng đã sớm bị khoanh lại.

Trong cùng thời kỳ, tôi đã từng thất vọng với thủ lĩnh “Tập hợp thanh niên dân chủ”, lúc đó đang ở Sài Gòn, nhưng không xuất hiện trước đám đông. Gần đây, nữ luật sư Lê Thị Công Nhân, một bông hoa đẹp của phong trào dân chủ Việt Nam đã làm say mê lớp trẻ qua những kỳ trò chuyện trên diễn đàn X-café. Nhưng gần đây nhiều người vừa lo vừa mừng – mừng cho sự kết hợp Nhân Quyền, lo chị sẽ vướng bận việc riêng mà quên đi lời hứa dân chủ.

“Vì sao chưa có biến cố Tunisia ở Việt Nam” mà Kami chọn làm tựa đề cho bài viết của mình là câu hỏi đáng được quan tâm.

Tác giả đồng ý với nhận định của Kami về nguyên nhân, “Quan trọng hơn cả là đa số người dân, kể cả các tầng lớp trí thức, sinh viên học sinh cũng chưa hiểu giá trị thực chất của một xã hội dân sự, một nhà nước pháp quyền đang tồn tại ở các nước phát triển khác, mà họ có một quan niệm chung rằng các hành xử của Đảng CSVN hay chính quyền hiện nay kể cả việc độc đoán hay tham nhũng là chuyện đương nhiên của bất kỳ nhà cầm quyền ở mọi quốc gia. Chính vì nguyên nhân này mà đa số dân, đặc biệt là tầng lớp khá giả, trung lưu hay viên chức nhà nước kể cả công an và quân đội thường có quan niệm dùng tiền để đổi lấy các sự thuận tiện cho bản thân và gia đình họ trong cuộc sống đời thường như trong các dịch vụ xã hội, kể cả vấn đề pháp lý cũng vậy. Những suy nghĩ kiểu này đang trở thành trào lưu khiến đa số dân chúng có xu hướng quan tâm nhiều vào việc kiếm tiền mà ít để ý tới chuyện chính trị, vì họ không nghĩ giải quyết bằng chính trị là cách làm hiệu quả nhất trên phạm vi cải thiện cho toàn xã hội”.

Kami đã thực sự thu hút sự chú ý của tôi khi cho rằng phong trào dân chủ Việt Nam chưa có được một lãnh tụ xứng tầm. Mặc dù, anh ấy không bàn về biểu tượng của dân tộc và không hề đề cập đến Hoa Sen trong bài viết của mình, nhưng lời kết của trong bài viết mong muốn phong trào dân chủ Việt Nam có những thủ lãnh có phẩm chất tinh khiết, kiên cường, đa dụng của Hoa Sen.

Tuy nhiên, tôi không nhất trí với Kami về vai trò của những nhân vật Nguyễn Văn An, Vũ Khoan, Lê Mai, Nguyễn Quang A, Cù Huy Hà Vũ v.v… Bởi họ đã từng sống với “bùn” và đã từng “hôi tanh mùi bùn”. Về hưu, không còn “bùn” nên đành giảng giải những gì được cho là thanh tao, kiên cường của Hoa Sen. Thực ra, có chăng, họ chỉ giữ vai trò cố vấn cho dân chủ, chứ họ không đủ phẩm chất lãnh tụ cách mạng dân chủ trong tương lai.

Khác với Kami, tôi cho rằng phong trào dân chủ Việt Nam cần lắm những minh quân đang sống chung với “bùn”, vì lợi sự phồn vinh của dân tộc dũng cảm rũ sạch “bùn” đứng về phía quảng đại quần chúng, đổi mới đất nước. Và phong trào dân chủ Việt Nam cũng đang cần lắm những Hoa Sen thắm từ các bạn trẻ Việt Nam.

Tôi luôn tin tưởng sâu sắc rằng hương Nhài Tunisia của hôm nay sẽ là hương Sen của Việt Nam ngày mai. Thế hệ trẻ, cộng đồng mạng Việt Nam sẽ tiếp nối truyền thống cha ông, chắc chắn sẽ làm nên cuộc cách mạng dân chủ diệu kỳ như Tunisia.

Và cũng như hoa Nhài của Tunisia, Hoa Sen sẽ là biểu tượng đẹp của dân tộc Việt Nam.

H.L.
Sài gòn, những ngày đầu xuân Tân Mão

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả Hiền Lương, hiện đang sống tại Sài Gòn.

TCPT43 – Thanh niên & Đất nước
Download TCPT43 – Bản in – 10MB
Download TCPT43 – Bản thường – 4.0MB
Download
TCPT43 – Bản Mini – 2.1MB

Đọc thêm …

Posted in: Chính trị