"Cuộc cách mạng Internet" của Tunisia sẽ chịu đựng như thế nào? – TCPT số 43

Posted on Tháng Hai 27, 2011 bởi

1



– Nguyên Ân chuyển ngữ

Đã có rất nhiều văn bản trực tuyến phân tích về vai trò tích cực của Internet trong sự kiện gần đây ở Tunisia. Theo Tổ chức Bảo vệ Phóng viên, câu hỏi của chúng tôi hơi khác hơn trong các bài trước đây: Làm thế nào mà sự đàn áp Internet cản trở khả năng tập hợp thông tin một cách an toàn, báo cáo và phân tích các sự kiện như vậy? Phải chăng đàn áp đã phát triển tồi tệ hơn trong những ngày hấp hối của chính phủ Zine El Abidine Ben Ali? Nó sẽ cải thiện trong tương lai?

Tìm kiếm để trả lời những câu hỏi này không tương tự như điều tra làm thế nào Internet có thể đã giúp một cuộc cách mạng thành công. Nhưng những câu trả lời sẽ giải thích cụ thể hơn về sự nghiêm túc của chế độ Ben Ali trong mối đe dọa từ Internet, và quốc gia này đã thực sự trải qua một cuộc cách mạng Internet như thế nào.

Các bài báo cáo trực tuyến và bình luận bị đàn áp tại Tunisia thật sự không có gì mới. Một thập kỷ trước, blogger người Tunisia là Zouhair Yahyaoui bị bắt và bị tra tấn vì công việc trực tuyến và bình luận của ông. Tòa án Tunisia cuối cùng đã kết án ông hai năm  tù đối với tội “truyền bá tin tức sai lầm”. Ông qua đời vì một cơn đau tim ngay sau khi được phóng thích vào năm 2005. Yahyaoui là một trong một trong hàng loạt các bloggers và phóng viên trực tuyến bị tấn công tại Tunisia. Chính phủ nỗ lực hết mình để đánh cắp các chứng minh thư và mật khẩu từ các trang e-mail của người sử dụng Internet tại Tunisia, ít nhất là từ giữa năm 2010.

Tuy nhiên, chế độ Ben Ali đã gia tăng các cuộc tấn công nhắm vào truyền thông trực tuyến trong vài tuần trước khi bị sụp đổ. Đánh cắp mật khẩu đã được tăng cường liên tục. Các tên người dùng và mật khẩu được chính phủ thu gom hàng ngày nhằm xóa các tài khoản e-mail,  các nhóm Facebook, và phá vỡ sự phân bố của các video cũng như các báo cáo về tình trạng bất ổn chính trị. Chính phủ đã trấn áp thẳng tay và bắt giữ các blogger nổi tiếng mà không cần có lệnh tòa án hay xét xử công bằng. Ngay cả trong những ngày “sắp chết”, chính quyền của Ben Ali đã ném không ít sức người sức của nhằm thắt chặt kiểm soát Internet, vì họ hiểu rằng việc phổ biến tin tức như là một mối đe dọa chết sống.

Tuy nhiên chính phủ đã bị hút ra khỏi các phản ứng rõ ràng nhất – cắt Internet hoàn toàn. Nhưng dường như Internet đã trở nên quá quan trọng trong các sinh hoạt của xã hội mà đơn giản loại bỏ nó được xem như một bước quá xa. Nhìn lại lịch sử của tự do báo chí trên toàn thế giới, đây không phải là điều bất thường: Trong khi nhiều chế độ thẳng tay đàn áp chắc chắn sẽ hạnh phúc hơn mà không cần bất kỳ hình thức tự do báo chí nào, nhưng rất ít chính phủ sẵn sàng chấp nhận hậu quả xã hội và kinh tế nếu dập tắt hoàn toàn các phương tiện thông tin.

Ông Sami Zaoui trong một cuộc họp tại Davos. (AP Photo/Virginia Mayo)

Cuối cùng, khi Ben Ali đã buộc phải đưa ra trên truyền hình một loạt những nhượng bộ trong một nỗ lực để ngăn chặn sự sụp đổ chính quyền của ông, ông đã bao gồm (cùng với giảm giá cho thực phẩm, và hứa hẹn rằng ông sẽ rút lui vào năm 2014) một thông báo rằng tất cả các kiểm duyệt trực tuyến và không trực tuyến sẽ chấm dứt. Từ một nhà lãnh đạo đã từng tuyên bố “tôn trọng tự do bày tỏ và quan điểm,” tiếp nhận sự kiểm duyệt này là một bước đột phá và rõ ràng đã cho thấy quyền tự do quan trọng như thế nào đối với người Tunisians.

Đàn áp báo chí tự do, bao gồm cả các báo chí trực tuyến, là dấu chỉ của một xã hội không tự do. Đối với phần lớn ở Tunisia, khi phải đối phó với tình trạng thất nghiệp và giá lương thực tăng cao, nó không phải là dấu hiệu quan trọng nhất của một chính phủ chuẩn bị “chết”. Nhưng khi người dân Tunisia phản đối lãnh đạo của họ trên quy mô lớn và rộng, chính phủ đã sai lầm sử dụng sự tự do thông tin để kiểm soát các báo đài nhằm chống lại người dân.

Hiện tại thì tự do báo chí trực tuyến tại Tunisia hoạt động như thế nào? Các hệ thống kiểm duyệt được khởi xướng nhiều năm trước và  gia tăng trong tháng vừa qua đã bắt đầu bị vô hiệu, nhưng chính quyền lâm thời của Tunisia có vẻ miễn cưỡng không muốn từ bỏ quyền lực tiềm ẩn đó. Chính quyền mới của Tunisia công bố vào hôm 22/1 rằng họ sẽ tiếp tục chặn các trang web có nội dung “chống lại các khuôn phép lễ nghi, có các yếu tố bạo lực hoặc kích động thù hận”.

Khi được hỏi về điều này, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao chịu trách nhiệm về sự ngăn chặn này, ông Sami Zaoui, nói rằng thậm chí các quốc gia “có nhiều tiến triển trong vấn đề tự do” cũng chặn các trang web khủng bố. Rằng ông đã làm như vậy thông qua tài khoản trên Twitter có thể được xem là yên tâm cho một số người. Điều đáng lo ngại hơn là chính phủ này đã không hoàn toàn tháo dỡ các công cụ đàn áp trực tuyến do chính quyền Ben Ali để lại. Có thể đến một thời gian nào đó khi chính phủ lâm thời Tunisia “Twitter” ít hơn và sẽ kiểm duyệt nhiều hơn nữa. Cho đến nay, chính phủ lâm thời Tunisia đã nổ lực rất ít trong việc bảo vệ báo chí trực tuyến và các độc giả của họ để tránh tình trạng tương tự xảy ra trong tương lai.

Danny O’Brien
Nguồn: Committee to Protect Journalists

TCPT43 – Thanh niên & Đất nước
Download TCPT43 – Bản in – 10MB
Download TCPT43 – Bản thường – 4.0MB
Download
TCPT43 – Bản Mini – 2.1MB

Đọc thêm …

Posted in: Chính trị