Đại hội Đảng Cộng sản Cuba lần thứ VI: ‘Đổi mới hay chết chìm’

Posted on Tháng Tư 24, 2011 bởi

0



Photo: Jeff Franks - ReutersĐịnh Tường (tổng hợp)

Ngày 16/04/2011, Đảng Cộng sản (ĐCS) Cuba khai mạc đại hội đầu tiên sau 14 năm và kéo dài 4 ngày tại thủ đô La Habana. Trong bối cảnh cựu chủ tịch Cuba, ông Fidel Castro 84 tuổi, tuyên bố kể từ tháng 2 năm 2008 chính thức rời bỏ chức vụ Chủ tịch nước và Tổng Bí thư ĐCS để trao quyền hành lại cho người em ruột là Raul Castro, hiện 79 tuổi.

Đại hội VI của ĐCS Cuba được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều đổi mới kinh tế cho đất nước này từ một nền kinh tế tập trung bao cấp như hiện nay. Với nhiều dự thảo kế hoạch đổi mới kinh tế, xã hội, Đại hội kỳ này được đánh giá sẽ đưa kinh tế Cuba bước sang trang mới.

‘Đổi mới hay chết chìm’

Tháng 11 năm 2010, khi thông báo quyết định triệu tập Đại hội ĐCS, Chủ tịch Raul Castro tuyên bố rằng: “Hoặc chúng ta sẽ bước lên đỉnh phát triển mới, hoặc chúng ta phải chết chìm”.

Cũng trong một nhận định tương tự hồi năm 2010 tại thủ đô, cựu Chủ tịch Cuba Fidel Castro trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo Mỹ Jeffrey Golberg, đã lên tiếng cho rằng hệ thống kinh tế lấy quốc doanh làm chủ đạo của Cuba cần phải thay đổi và “mô hình kinh tế của Cu Ba hiện tại không còn thích hợp”.

Ở Cuba, nhà nước vẫn kiểm soát hơn 90% nền kinh tế, năng suất rất kém và khiến nước này đi đến cảnh nợ nần chồng chất. Chính ông Raoul Castro cũng đã thừa nhận rằng mô hình đó đã đưa Cuba đến bờ vực thẳm.

Kể từ khi thay anh trai lên nắm quyền vào năm 2008, tân Chủ tịch Raul Castro đã nới lỏng kiểm soát nhà nước đối với nền kinh tế. Hơn nữa, gần đây ông tuyên bố các doanh nghiệp nhỏ của Cuba có thể hoạt động và các nhà đầu tư nước ngoài có thể mua bất động sản của Cuba. Tuyên bố này thể hiện qua việc chính phủ đã cấp 80.000 giấy phép kinh doanh cho các doanh nghiệp tư nhân trong nhiều ngành nghề. Bên cạnh đó, vấn đề trợ cấp về y tế và giáo dục vốn là hai lĩnh vực mà chính phủ nước này bao cấp 100% suốt một thời gian dài cũng được siết chặt. Chế độ tem phiếu cũng từng bước được dỡ bỏ kể từ khi được áp dụng từ năm 1963 cho đến nay.

Đi theo Việt Nam?

Những tuyên bố về cải cách của lãnh đạo Cuba làm nhiều người liên tưởng tới công cuộc “Đổi Mới” được khởi xướng từ Đại hội VI của ĐCS Việt Nam vào năm 1986. Theo đó, Việt Nam chuyền từ nền kinh tế tập trung bao cấp sang nền kinh tế thị trường nhưng có “định hướng xã hội chủ nghĩa” với nhiều thành phần kinh tế nhưng kinh tế nhà nước vẫn luôn được khẳng định là “vai trò chủ đạo”.

Trước năm 1986, ĐCS Việt Nam được cho là đã có những chính sách kinh tế sai lầm do áp dụng một cách máy móc và quá vội vàng khi áp dụng chính sách kinh tế của Liên Xô. Điều đó đã dẫn đến nhiều hậu quả như nạn đói diễn ra triền miên và đặc biệt nghiêm trong từ sau những năm 1980, đất nước tuột hậu về nhiều mặt. Điều đó buộc ĐCS Việt Nam phải tiến hành cải cách kinh tế.

Liệu Cuba có thể áp dụng mô hình “Đổi mới” của Việt Nam trong lần Đại hội đang diễn ra?

Trung ương ĐCS Việt Nam đã gửi điện mừng đại hội của ĐCS Cuba trong đó có đoạn:

“Chúng tôi xin gửi tới Đại hội và qua Đại hội, tới toàn thể những người cộng sản và nhân dân Cuba anh em những lời chúc mừng nồng nhiệt nhất; chúc Đại hội thành công tốt đẹp.”

Trong một bài phát biểu khi thăm Cuba bị nhiều người đánh già là không phù hợp, ông Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch nước Việt đã miêu tả mối quan hệ gắn bó của nhân dân Việt Nam và Cuba “như trời đất sinh ra, một anh ở phía Đông, một anh ở phía Tây. Chúng ta thay nhau canh giữ hoà bình cho thế giới. Cuba thức thì Việt Nam ngủ. Việt Nam gác thì Cuba nghỉ”.

© 2011 Tạp chí Thanh niên PHÍA TRƯỚC

Advertisements