Quốc hội của ai? – TCPT số 45

Posted on Tháng Năm 7, 2011 bởi

1



-Huỳnh Trọng Hiếu-

Thời gian gần đây những tờ báo lớn nhỏ tại Việt Nam liên tiếp đưa tin về công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử Quốc hội Khóa XIII năm 2011-2017, sẽ diễn ra vào ngày 22/5 sắp tới. Cũng như những kỳ bầu cử trước, các phương tiện truyền thông tiếp tục rao giảng về ý nghĩa và giá trị của cuộc bầu cử Quốc hội “tự do, công bằng, dân chủ thể hiện nguyện vọng của toàn dân”.

Đối với người dân Việt Nam, những bài báo như trên đã trở nên quen thuộc và đôi lúc độc giả cảm thấy có phần chán ngấy. Chẳng có mấy người quan tâm đến việc báo chí truyền hình nói gì, chính quyền và người dân Việt Nam tuy không nói ra nhưng ngầm hiểu với nhau rằng: Cuộc tuyển cử chỉ là hình thức, mọi chức vụ, mọi nhân sự đã được chỉ định và sắp xếp trước .

Hai chức vị, một quyền lợi?

Quốc hội Việt Nam được Hiến pháp quy định là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, đại diện cho người dân Việt Nam, có chức năng và quyền hạn độc lập với tổ chức chính trị. Sự thật thì những điều này có đúng với những gì mà Hiến pháp đã quy định không?

Xét trên bình diện luật pháp, Bộ Chính trị và Ban Bí thư thuộc Đảng Cộng sản không có quyền can dự vào công việc của Quộc hội. Quốc hội là cơ quan quyền lực đại diện cho toàn dân, thể hiện nguyện vọng, ý chí và quyền kiểm soát đất nước của công dân – phải hoàn toàn độc lập với đảng chính trị. Quốc hội phải đứng trên tổ chức chính trị và không có trách nhiệm làm theo sự lãnh đạo của bất kỳ đảng chính trị nào.

Quốc hội hiện nay bao gồm khoảng 500 đại biểu, trong đó tuyệt đại đa ghế thuộc Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong sinh hoạt Quốc hội, cơ quan lãnh đạo cao nhất là Đảng đoàn Quốc hội, bao gồm những chức danh như Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Các chức vụ Bí thư, Phó Bí thư và các Ủy viên Đảng đoàn đều do Bộ chính trị chỉ định.

Đảng đoàn Quốc hội có trách nhiệm lãnh đạo Quốc hội thực hiện đúng đường lối chủ trương và chính sách của Đảng. Qua đó, thực hiện các nghị quyết của Đảng về tổ chức, các đơn vị, cơ quan trực thuộc Quốc hội phải được phân cấp của Bộ Chính trị. Đảng Đoàn Quốc hội có quyền kiểm tra mọi hoạt động trong Quốc hội, bào gồm báo cáo, kiến nghị với các cấp có thẩm quyền để kịp thời xử lý các đảng viên là đại biểu vi phạm nguyên tắc kỷ luật Đảng trong hoạt động Quốc hội, làm ảnh hưởng đến uy tín quyền lực của Đảng.

Có lẽ trên thế giới chẳng tồn tại mấy quốc gia có Đảng đoàn Quốc hội. Các vị trí lãnh đạo cao nhất cũng như những chiếc ghế quan trọng nhất trong Quốc hội đều nằm trong tổ chức này. Thêm nữa, Đảng đoàn Quốc hội lại chịu sự chi phối và chỉ đạo trực tiếp của Bộ Chính trị và Ban bí thư. Như Bí thư Đảng đoàn Quốc hội là Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch Quốc hội cũng là Nguyễn Phú Trọng (đại diện cao nhất tại Quốc hội)…mà Nguyễn Phú Trọng lại chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Đảng. Như vậy đâu là Nguyễn Phú Trọng đại diện cho dân, đâu là Nguyễn Phú Trọng đại diện cho Đảng? Hai chức vị đại diện cho quyền lợi của hai nhóm người khác nhau lại ở trong một người…thì phải chăng là mâu thuẫn?

‘Bầu cho có lệ’

Tại Việt Nam những điều không thể vẫn cứ xảy ra, đảng chính trị vẫn đứng ngoài pháp luật chi phối mọi hoạt động xã hội. Sự hiện diện của tổ chức này hay tổ chức khác chỉ là tượng trưng, trong đó Quốc hội Việt Nam chỉ là một cơ quan trực thuộc làm nhiệm vụ bảo vệ quyền lực cho một tổ chức chính trị, chứ chưa thật sự là cơ quan đại diện của nhân dân. Cơ quan này hoàn toàn không mang tính độc lập như những gì Hiến pháp nước CHXHCN VN phân định hay như Quốc hội ở những quốc gia dân chủ thực sự trên thế giới.

Về nguyên tắc việc lấy tín nhiệm của cử tri đối với ứng cử viên Quốc hội cũng cần phải được tổ chức công khai minh bạch, tự do và có nhiều quan sát viên đến dự. Ban tổ chức và chính quyền địa phương phải tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cử tri tham gia bỏ phiếu. Bất cứ sự cản trở nào từ phía chính quyền đối với cử tri đều là vi phạm luật pháp nghiêm trọng, và kết quả của cuộc lấy phiếu tín nhiệm không được công nhận là hợp pháp.

Hiện nay những chuyện tự ứng cử của các ứng cử viên độc lập đôi lúc chỉ diễn ra chốp nhoáng, chưa thật sự công bằng và đúng theo pháp luật. Trong kỳ bầu cử Quộc hội khóa XIII đang diễn ra, nhiều người đủ tâm và tầm để đại diện cho tầng lớp nhân dân nhưng đều bị gạt ra khỏi danh sách, điển hình là luật sư Lê Quốc Quân tại Hà Nội.

Trên thực tế, người dân đôi lúc cũng không biết ai là người đại diện cho mình tại Quốc hội, mặt mũi tròn hay vuông, có quan điểm chính trị ra sao, hay tư cách và năng lực cụ thể thế nào. Mọi việc như đã có sự sắp xếp, một số người được trao cho nhiệm vụ làm đại diện của dân và người dân dù muốn hay không vẫn phải chấp nhận. Những buổi bỏ phiếu tín nhiệm, những buổi ra mắt cử tri chỉ được tổ chức sơ sài, hình thức.

Đôi lúc, dù biết việc bầu bán chỉ là hình thức, song khó khăn sẽ ập đến nếu cử tri không đi “bỏ phiếu”. Chính từ chỗ nhận thức được việc bầu cử đôi lúc chỉ là “bầu cho có lệ”, một người có thể mang xấp thẻ cử tri đại diện cho cả gia đình đi bầu mà người dân thường gọi đùa một cách cay đắng là đi “trả nợ quỷ thần”.

Việc thay người khác đi bầu là hành động phạm pháp, và việc chấp nhận để điều đó xảy ra càng vi phạm pháp luật nghiêm trọng hơn. Tuy nhiên, những hành động ấy vẫn tiếp diễn từ cuộc bầu cử này sang cuộc bầu cử khác mà phần đông cả ứng cử viên và Quốc hội đều công khai chấp nhận.

Qua những diễn biến và kết quả của các kỳ bầu cử Quốc hội khóa trước và bây giờ, chúng ta không khỏi quan ngại về tính dân chủ và chính danh của Quốc hội Việt Nam. Ngày nào chưa xây dựng được cơ chế tam quyền phân lập thì không thể tạo dựng một nhà nước pháp trị, pháp quyền thì sự độc lập của Quốc hội chỉ là nói lấy có. Lúc đó mọi vấn đề lớn nhỏ của quốc gia chỉ thể hiện ý chí của một nhóm thiểu số, những vụ việc như Vinashin, bauxite, tàu cao tốc sẽ còn tiếp diễn.

Chúng ta có nên tiếp tục chấp nhận cơ quan đại diện cho mình mà trong đó không có tiếng nói của chúng ta? Có hay không nên đồng hành cùng quá trình bầu cử, vô hình trung giúp hợp pháp hóa những cuộc bầu bán không đúng với Hiến pháp và quy trình pháp luật?

Hãy để cho lương tâm và trách nhiệm với quốc gia phán quyết.

H.T.H.
10/04/2011
© 2011 Tạp chí Thanh niên PHÍA TRƯỚC số 45


Bài viết là ý kiến của tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của PHÍA TRƯỚC.

 

TCPT45 – Bầu cử Quốc hội Việt Nam 2011
Download TCPT45 – Bản HD (8.2MB)

Download TCPT45 – Bản Standard (4.3MB)
Download TCPT45 – Bản Mini (2.9MB)
Đọc thêm …

Advertisements
Posted in: Chính trị