Người H’mong biểu tình lớn trùng dịp kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ

Posted on Tháng Năm 8, 2011 bởi

7



-Định Tưởng tổng hợp-

Vụ biểu tình của hàng nghìn người sắc tộc thiểu số Hmong tại huyện Mường Nhé được cho là đã bắt đầu vào 30/4 và vẫn còn đang tiếp diễn cho tới tận khi tỉnh Điện Biên tổ chức kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ vào ngày 7/5.

Hãng thông tấn Đức DPA trích lời một viên chức địa phương không muốn nêu danh cho biết, trong ngày thứ sáu 6/5 có ít nhất 3000 người Hmong biểu tình tại Mường Nhé, số người biểu tình trong ngày cao điểm hôm thứ tư 4/5 lên tới 5000. Còn Reuters ghi nhận có tới khoảng 7000 người Hmong tham gia biểu tình.

Người Hmong tại “chợ tình” Khâu Vai, Hà Giang (Ảnh: Reuters)

Các hãng thông tấn quốc tế trong đó có AP, AFP và Bloomberg lần lượt đưa ra các số liệu dựa theo nguồn tin của họ cho biết số người tham gia biểu tình lên đến hàng nghìn người. Lên tiếng xác nhận với BBC qua một cuộc phỏng vấn bằng điện thoại, ông Giàng A Dình – cựu chủ tịch huyện Mường Nhé cũng cho biết điều tương tự.

Nguyên do cuộc biểu tình lớn này được cho là những người H’mong muốn đòi quyền tự trị, đòi thành lập vương quốc riêng và đưa các yêu sách đòi chính quyền cải thiện quyền tự do tôn giáo.

Trong khi dó, lý giải về vụ biểu tình tại Mường Nhé, TTXVN cho rằng những ngày đầu tháng 5 tại Mường Nhé xuất hiện những tin đồn sẽ có hiện một “thế lực siêu nhiênmang người H’mong về “một miền đất hứa,” ở đó mọi người sẽ được ban sức khỏe, hạnh phúc, sự giàu sang. Các báo chí nhà nước nêu rằng lợi dụng tình hình đó, một số phần tử xấu đã kích động, vận động đòi thành lập “vương quốc” riêng của người H’Mông.

Theo một thông cáo báo chí của Trung tâm Phân tích Chính sách Công (Center for Public Policy Analysis – CPPA), một tổ chức bất vụ lợi tại Washingtonvào ngày 07/05 cho biết, ngay khi cuộc biểu tình diễn ra, quân đội Việt Nam đã được điều động để tiến hành trấn áp, đã có thêm 21 người Hmong bị thiệt mạng, đưa tổng số người chết lên đến 49 so với thông cáo trước đó cũng của tổ chức này đưa ra là 28 người.

Bà Christy Lee, Giám đốc phụ trách hồ sơ người Hmong của tổ chức CPPA nói chính quyền đã “huy động nhiều xe thiết giáp và xe tải đến bắt và chở những người Hmong tới một số nơi nào đó ở Việt Nam hoặc Lào và tại đấy, họ có thể bị tra tấn, giết hại hoặc đơn giản là mất tích”.

Hiện chỉ có CPPA đưa ra con số người chết, bị thương và mất tích… Nhưng những thông tin này chưa được kiểm chứng với các nguồn tin độc lập khác.

Trong khi đó, chính quyền Việt Nam không cho phép phóng viên nước ngoài nào được phép tới Điện Biên để theo dõi, đưa tin về vụ việc. Trả lời lời đề nghị của phóng viên AFP muốn tới hiện trường, bà Nguyễn Phương Nga – phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định rằng “không ai được phép đến khu vực vào lúc này”, và viện dẫn các lý do thời tiết xấu và điều kiện đường xá khó khăn. Bà Nga cùng nói thêm rằng chính quyền địa phương đang tổ chức kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5 nên không thể tạo điều kiện cho ký giả nước ngoài tới Điện Biên như đề nghị. Phóng viên nước ngoài muốn tác nghiệp ở ngoại vi Hà Nội đều phải xin phép.

Trước hành động cấm đoán báo chí đó, Tòa đại sứ Mỹ tại Hà Nội tuyên bố sẽ điều tra về những thông tin về số người chết và bị thương trong vụ này và kêu gọi “các bên liên quan không sử dụng bạo lực, giải quyết mâu thuẫn một cách hòa bình và theo đúng luật pháp Việt Nam cũng như các tiêu chuẩn nhân quyền đã được quốc tế công nhận”. Trước đó, phía Mỹ cũng đã yêu cầu Việt Nam giải thích về những số liệu thương vong và mất tích.

Trong số 53 dân tộc thiểu số của Việt Nam khoảng 10 triệu người, theo Ngân Hàng Thế Giới, thì có gần 790.000 người Hmong. 57 năm sau chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, tỉnh Điện Biên ngày nay vẫn là một trong những tỉnh nghèo nhất cả nước. Nằm ở khu vực rừng núi hẻo lánh giáp với Lào và Trung Quốc, tỉnh này 170.000 người Hmong sinh sống, chiếm khoảng 35% dân số trong khu vực, đa số có mức thu nhập chưa tới 100 USD/năm.

Thành lập năm 2002 theo nghị định số 08/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam, huyện Mường Nhé có 165 km biên giới với Lào và gần 50 km biên giới với Trung Quốc, được chính quyền Việt Nam coi là thuộc “vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn”. Huyện này nằm cách thành phố Điện Biên khoảng 200km.Năm 2010 dân số Mường Nhé có khoảng 55.000 người, trong đó 60% là dân di cư tự do từ các tỉnh miền Bắc như Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang và Sơn La. Mỗi năm thu nhập bình quân đầu người chỉ khoảng 220 cân thóc.Đa số người Hmong tại đây theo đạo Tin lành.

Bà Laura Lo Xiong, Giám đốc điều hành tổ chức Hmong International Human Rights Watch cho rằng nguyên nhân khiến những người H’mong biểu tình do cội rễ là bắt nguồntừ các vấn đề nghèo đói”. Bà cũng cho biết thêm “người Hmong ở Việt Nam nói họ đã nhận được sự hứa hẹn của Chính phủ Việt Nam rằng sau chiến thắng ở cuộc chiến Việt Nam, họ sẽ được đối xử bình đẳng. Do những lời hứa hẹn bị phá vỡ, người Hmong đã phải sống trong một môi trường khổ cực mà không được sự hỗ trợ của Chính phủ Việt Nam. Thay vào đó, họ đã bị kỳ thị trong nhiều thập kỷ”. Bà Laura còn cho rằng “nguyên nhân dẫn đến phong trào hiện tại là hệ quả của việc người ta giải thể Năm mới của người Hmong”.

Thời gian vừa qua, vụ biểu tình của người H’mong tại Điện Biên liên quan tới sắc tộc được xem là lớn nhất những năm gần đây sau vụ biều tình của người Thượng theo đạo Tin Lành Degan ở Tây Nguyên hồi năm 2004, khiến hàng trăm người Thượng phải chạy sang Campuchia và Thái Lan để xin tị nạn, một số người đã được UNSCR cấp quy chế tị nạn và được định cư tại Mỹ, Canada.

Advertisements