'Thế giới mới – Ý tưởng mới'

Posted on Tháng Bảy 20, 2011 bởi

0



Huỳnh Trọng Hiếu

Trong chúng ta, ai sinh ra cũng muốn được sống trong tự do. Nhu cầu về tự do vừa là kết quả của ý thức – (sự lựa chọn của lý trí) vừa là nhu cầu mang tính bản năng. Chúng ta từng nghe các học giả phương Tây nói về một thế giới toàn cầu hóa, nhưng trên thực tế, thế giới này có phải là một thế giới toàn cầu hóa như người ta vẫn nghĩ? Các giá trị nhân bản có được các quốc gia tôn trọng và thực hiện? Và các giá trị tự do – niềm ao ước của nhiều dân tộc – có được các quốc gia áp dụng và theo đuổi như chính ý nghĩa của nó không? Tự do đã trở thành một giá trị mang tính toàn cầu? Nhìn lại toàn cảnh thế giới chúng ta có thể nói, nhân loại đã tiến xa trong lĩnh vực khoa học công nghệ nhưng các giá trị nhân văn vẫn không được thực hiện và theo đuổi đúng mức. Và thế giới tự do trong nhiều năm qua đã dần trở nên non yếu.

Sau chiến tranh lạnh và tiếp theo sau là sự tan rã của khối xã hội chủ nghĩa Xô-viết, Hoa Kỳ đã trở thành một siêu cường duy nhất không có đối thủ. Cuộc chạy đua vũ trang với Hoa Kỳ làm hủy hoại và suy kiệt nền kinh tế Liên Xô. Nước Nga quốc gia lớn nhất trong khối Liên Xô cũ đối mặt với một nền kinh tế tan hoang vì quản lý thiếu khoa học. Điều đó đã không bảo đảm cho việc quốc gia này tiếp tục giữ vững sự cân bằng quân sự đối với Hoa Kỳ. Trong cuộc cạnh tranh thất bại, nước Nga bị rơi lại phía sau.

Ngược lại, sau cuộc chạy đua vũ trang, kinh tế Hoa Kỳ vẫn tiếp tục phát triển mạnh và đã có những bước khởi sắc. Từ đó cho đến nay, Hoa Kỳ vẫn tiếp tục nắm giữ cương vị siêu cường duy nhất có sức mạnh kinh tế quân sự hàng đầu thế giới, và không có đối thủ. Trước sức mạnh đó, Hoa Kỳ đã làm cho kẻ thù của mình, những thế lực từng có ý định sẽ “giải phóng” Hoa Kỳ, hay thay thế Hoa Kỳ lãnh đạo thế giới phải run sợ và giả vờ hợp tác.

Có thể nói sau Đệ nhị Thế chiến và kết thúc thời kỳ chiến tranh lạnh, thế giới được tận hưởng một khoảng thời gian yên bình để xây dựng và phát triển. Thời gian đó đủ để Trung Quốc thay đổi và vươn lên nhanh chóng. Thế giới lắng dịu và yên ổn nhưng vẫn ngầm chứa nhiều nguy cơ xung khắc vì đã xuất hiện những mâu thuẫn mới, trong đó siêu cường Hoa Kỳ thì tự mãn về thành quả kinh tế của mình. Họ tự tin và trông cậy vào sức mạnh quân sự áp đảo nên không đặt ra mục tiêu nào đối với việc bình ổn thế giới. Xét một cách tổng quan, tuy “thế giới tự do” không gặp bất kỳ sự đe dọa nào, nhưng trào lưu dân chủ trong giai đoạn này vẫn không có bước tiến nào đáng kể ,vì Hoa Kỳ và phương Tây đã không xem việc hỗ trợ cho các phong trào dân chủ trên thế giới là mục tiêu hàng đầu và mang tính nhân bản định hình cho sự phát triển trong tương lai của nhân loại.

Trong gần hai thập niên trở lại đây, Hoa Kỳ chú trọng việc giao thương với thế giới, đặc biệt là Trung Quốc. Hiện nay, một số ý kiến cho rằng Trung Quốc đang cần Hoa Kỳ để học hỏi, thay đổi mô hình phát triển kinh tế, và hội nhập với thế giới. Hoa Kỳ đã bắt tay với Trung Quốc vì đây là một thị trường đầy tiềm năng. Một nền chính trị hà khắc với dân chúng, tạo điều kiện cho giới tư bản Mỹ bắt tay với chính quyền nhằm trục lợi. Việc thiết lập quan hệ ngoại giao, thương mại giữa hai nước Mỹ – Trung đã tạo tiền đề gây nên những bất ổn cho thế giới trong hiện tại và tương lai, và người Mỹ đã dần nhận thức được điều đó.

Giao thương với Trung Quốc, Hoa Kỳ hưởng lợi không nhỏ vì đây là một thị trường béo bở. Về phía Trung Quốc, giao thương với Hoa Kỳ sẽ học đươc cách quản lý kinh tế thị trường khoa học và năng động hơn. Sau gần ba thập niên bang giao, kinh tế Trung Quốc đã có những bước thay đổi đáng kể. Nền kinh tế tập trung bao cấp được thay thế bởi nền “kinh tế thị trường” chịu nhiều chi phối và tác động của bộ máy lãnh đạo chính trị. Trung Quốc giàu lên nhanh chóng và đạt được những thành tựu bất ngờ khiến cả thế giới ngạc nhiên và thầm kính phục. Một số chuyên gia Mỹ, châu Âu từng ngộ nhận rằng: phát triển kinh tế bên cạnh một chính thể độc tài sẽ đảm bảo cho một xã hội phát triển liên tục và ổn định. Họ tán dương ca ngợi mô hình kinh tế của Trung Quốc. Theo Giáo sư Stefen Halper thuộc Đại học Cambridge, mô hình “đồng thuận Bắc Kinh” là một giải pháp khả tín thay thế cho mô hình “đồng thuận Washinton”.

Sự phát triển kinh tế luôn song hành với việc hiện đại hóa quân sự. Trung Quốc đang ngày một lớn mạnh và điều đó tạo nên một thách thức đối với nước Mỹ. “Con rồng Trung Quốc” mới ngày nào sang Mỹ học hỏi và bị các quốc gia phương Tây xem như một đất nước chậm tiến không đáng ngại, giờ đây nó đã vùng dậy như vũ bão và có khả năng đe dọa đến an ninh toàn cầu, đặc biệt là Hoa Kỳ – một quốc gia tưởng chừng như không bao giờ có đối thủ và cũng là thành trì của “khối tự do”.

Trong hiện tại, diện mạo thế giới đang có những chuyển dịch ngoạn mục. Giới học giả phương Tây nhận định rằng sự thịnh vượng đang dần chuyển từ phía Tây sang Đông. Những năm qua, kinh tế Hoa Kỳ – một mô hình kinh tế được đánh giá là tối ưu, được quản lý bởi những chuyên gia kinh tế được đào tạo từ các trường đại học hàng đầu thế giới, cộng với nhiều năm kinh nghiệm trong quản lý kinh tế nhưng họ đã không thể giúp nền kinh tế Hoa Kỳ tránh được tình trạng đình đốn và suy thoái. Kinh tế Hoa Kỳ giậm chân tại chỗ và rớt vào tình trạng suy thoái tồi tệ nhất kể từ sau đợt khủng hoảng kinh tế vào thập niên 1930. Các chuyên gia kinh tế hàng đầu thế giới dự đoán, hệ lụy của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới sẽ làm ảnh hưởng bất lợi đến nền kinh tế Trung Quốc đang còn non yếu với khả năng quản lý yếu kém hơn. Kinh tế Trung Quốc sẽ rớt vào cuộc khủng hoảng trầm trọng không thể cứu vãn ngay sau đó.

Nhưng trên thực tế, các chuyên gia kinh tế Trung Quốc đã điều khiển “con tàu” vượt qua cuộc khủng hoảng một cách dể dàng. Kinh tế Hoa Kỳ khủng hoảng thì cứ khủng hoảng, kinh tế Trung Quốc vẫn giữ được tốc độ tăng trưởng 7-8 % mỗi năm. Bên cạnh việc phát triển kinh tế, Trung Quốc ra sức hiện đại hóa quân đội bằng mọi giá. Ngân sách quốc phòng thiếu minh bạch làm cả thế giới không khỏi lo ngại và khiến Hoa Kỳ suy nghĩ lại về một Trung Quốc phát triển trong hòa bình.

Sau vụ đàn áp đẫm máu Thiên An Môn vào năm 1989, việc Hoa Kỳ tiếp tục mối ban giao tốt đẹp với Trung Quốc đã làm dấy lên nguồn dư luận cho rằng: người Mỹ gạt bỏ những giá trị cố hữu để theo đuổi mục tiêu phát triển kinh tế. Vì quyền lợi quốc gia, Hoa Kỳ không ngần ngại bang giao với các nước độc tài bất chấp đối tác của họ đã gây nên những tội ác gì! Có nhiều người từng lên tiếng, chúng ta đừng trông cậy vào Hoa Kỳ như một thế lực đứng ra để thực thi công lý và hòa bình. Hoa Kỳ không phải là một thế lực có thể đem lại công lý và giúp các dân tộc khác tìm kiếm tự do một cách dể dàng và với bất cứ giá nào.

Sau Chiến tranh Lạnh, khi không còn ai đe dọa đến an ninh nước Mỹ, Hoa Kỳ cảm thấy không nhất thiết phải tham gia xây dựng và phổ biến các giá trị dân chủ toàn cầu nhằm tạo nên một thế giới tốt đẹp. Họ biết rằng các chế độ độc tài bất hảo chỉ có thể ra tay trấn áp dân chúng chứ không thể đối đầu với một siêu cường quân sự như Hoa Kỳ. Việc cổ xúy dân chủ không là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn là thành trì của thế giới tự do, việc phát triển và thịnh vượng của Hoa Kỳ là một sự bảo đảm về mặt an ninh cho thế giới tự do, và cũng là niềm tin cho những ai theo đuổi lý tưởng tự do.

Một đất nước khổng lồ như Trung Quốc mới bình phục sau cơn bạo bệnh, đã tự trở thành lá cờ đầu của những thế lực chống Mỹ. Trước đây, các chế độ độc tài là một khối lỏng lẻo, tuy cực đoan nhưng không đủ sức mạnh đe dọa Hoa Kỳ. Ngày nay, Trung Quốc đang trở thành một siêu cường đối trọng với Hoa Kỳ và trở thành biểu tượng để các chế độ độc tài chống Mỹ hội tụ. Hai thập niên trước là sự áp đảo của thế giới tự do, bây giờ khả năng áp đảo vẫn được duy trì, nhưng các thế lực hắc ám cũng đã lớn mạnh và hội tụ thành phe trục và đang có nhiều chỉ dấu cho thấy họ sẽ đối đầu với thế giới tự do trong tương lai.

Thế giới trong tương lai gần là sự đối đầu giữa các quốc gia dân chủ tiến bộ và phe trục độc tài – cộng sản. Sức mạnh đang còn nghiên về phía Hoa Kỳ nhưng không có gì chắc chắn điều này là vĩnh viễn. Thời gian gần đây diễn ra hàng loạt các cuộc đấu tranh đòi dân chủ ở các nước Hồi giáo cho chúng ta nhận ra khát vọng tự do của nhân loại, nhưng điều đó không có nghĩa thế giới tự do sẽ tuyệt đối vững mạnh và thắng thế. Trong cuộc đối đầu giữa cái thiện và cái ác, nếu Hoa Kỳ và đồng minh chiến bại thì các cuộc đấu tranh đòi tự do và thành tựu của nền văn minh nhân loại qua bao nhiêu thế kỷ trở nên vô nghĩa.

Nhận thức được mối hiểm họa đang ngày một lớn dần, Hoa Kỳ và các nước NATO đang cố gắng tìm kiếm một giải pháp nhằm ổn định và giữ vững trật tự thế giới. Kể từ năm 2010 đến nay, Hoa Kỳ đã có nhiều nổ lực trong việc bảo vệ dân chúng tại các khu vực bị chính quyền đàn áp sách nhiễu.

Nhưng sự kiện ấn tượng nhất là Hội nghị thượng đỉnh khối G8 vừa qua họp tại thành phố Deauville thuộc nước Pháp. Tại hội nghị này các vị nguyên thủ quốc gia có chung nhận xét về sự kiện dân chúng nổi dậy đòi dân chủ, đẩy lùi các chế độ độc đoán tham nhũng  tại khu vực Trung Đông là một sự kiện chính trị tốt đẹp, mang tính thời đại.

Có thể nói rằng cuộc họp thượng đỉnh G8 còn có một ý nghĩa đặc biệt đối với thời cuộc quốc tế. Khẩu hiệu được trưng bày bằng tiếng pháp tại phòng họp lớn: Nouveau Monde – Nouvelles Idées (Thế giới Mới – Ý tưởng Mới).

Trong một bài viết mới đây của nhà báo Bùi Tín có những phân tích rất viễn kiến, thật đáng quan tâm vì đã mô tả được diện mạo của thế giới hôm nay và tương lai: “Thế giới mới được hiểu là thế giới đang thay đổi trên quy mô toàn cầu, theo hướng tự do, dân chủ và hợp tác, chống lại mọi thế lực độc đoán, đàn áp của thế giới cũ. Ý tưởng mới là các nước dân chủ phát triển cao cần chung sức ủng hộ mạnh mẽ, kịp thời mọi trào lưu tiến bộ đòi tự do, bình đẳng, và khi cần thiết phải có nghĩa vụ can thiệp bằng quân sự, chống lại tội ác đàn áp, tàn sát của các chế độ độc đoán, bảo vệ tính mạng của nhân dân ở mọi nơi, và khi chế độ độc đoán đã chấm dứt các nước phát triển có nghĩa vụ giúp đỡ, tài trợ quy cho các nước ấy xây dựng cả về chính trị, kinh tế – tài chính và văn hóa có hiệu quả”.

Qua những lời tuyên bố tại cuộc họp thượng đỉnh của khối G8, những người yêu chuộng tự do dân chủ có thể quả quyết một điều rằng: Thế giới trong tương lai là một thế giới mà ở đó các “giá trị mới” sẽ chống lại các “giá trị cũ”, hay nói chính xác hơn là Hoa Kỳ và NATO đang khởi động một chiến dịch của “Thế giới tự do” nhằm đánh đổ phe trục độc tài hắc ám hòng tạo dựng một thế giới tốt đẹp và văn minh thực sự cho nhân loại. Và thế giới của nhân loại văn minh là một thế giới toàn cầu hóa về dân chủ. Điều này hoàn toàn phù hợp với an ninh và quyền lợi của Hoa Kỳ và phương Tây trong tương lai.

Để thực hiện được mục tiêu của mình, các nước tự do luôn sẵn sàng và có nghĩa vụ “can thiệp bằng quân sự” giúp người dân chống lại các hành vi tội ác từ những chế độ độc tài, lạm quyền, tham nhũng. Hành động cụ thể và quyết đoán sẽ thay thế lời nói, điều này cổ vũ mạnh mẽ cho phong trào đấu tranh đòi dân chủ trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam.

Sự lớn mạnh và liên minh của các chế độ bất hảo trong thời gian gần đây đã gây nên những bất an đối với nhiều người quan tâm đến thời cuộc. Tuy nhiên, trước sự chuyển dịch trong chiến lược hành động của Hoa Kỳ và NATO, những người đấu tranh cho lý tưởng tự do dân chủ hoàn toàn vững tin vào sự hậu thuẩn của thế giới văn minh để đạt được mục tiêu cuối cùng là xây dựng nhà nước pháp trị, văn minh, nhân bản.

H.T.H.

© 2011 Tạp chí Thanh niên PHÍA TRƯỚC số 47

Advertisements
Thẻ:
Posted in: Chính trị