Lớp truyền dạy múa dân gian nơi thượng nguồn nước Trắng

Posted on Tháng Bảy 23, 2011 bởi

0



Tiểu Phong
Dự án do Quỹ Đan Mạch tài trợ – Kỳ II

PHÍA TRƯỚC: Trong các số trước, PHÍA TRƯỚC giới thiệu đến quý độc giả những nét văn hóa rất đặc sắc của người Hà Nhì, Si La, Thái Trắng, Mông, v.v… Tiếp theo trong số này, cộng tác viên PHÍA TRƯỚC tường trình lại một số lớp truyền dạy các di sản văn hóa đang có nguy cơ mai một do ngành văn hóa tỉnh Lai Châu triển khai. Các bài viết này sẽ bao gồm 5 kỳ, mỗi kỳ tạp chí sẽ giới thiệu về một dự án khác nhau, mời quý độc giả đón theo dõi.

Cơn mưa rừng đầu nguồn xối xả và dòng nước lũ cuồn cuộn nơi thượng nguồn Đà giang cũng không làm tôi nhụt chí vào với Nậm Khao, nơi tổ công tác thực hiện dự án Truyền dạy múa dân gian dân tộc Cống của ngành Văn hoá tỉnh Lai Châu thực hiện.

Xã Nậm Khao, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu hiện là một trong những địa bàn cư trú tập trung chủ yếu của người Cống, một tộc người thuộc nhóm ngôn ngữ Tạng Miến cùng với các tộc người Hà Nhì, La Hủ, Si La, Lô Lô và Phù Lá. Trước khi người Cống định cư, vùng này thuộc quyền kiểm soát của người Thái nên mới có tên là Nậm Khao theo tiếng Thái, nghĩa là Nước Trắng do đoạn sông Đà chảy qua vùng này có nhiều đá ngầm, sóng xô vào đá quanh năm tung bọt trắng xoá.

Người Cống ở xã Nậm Khao có 485 người, chiếm 23,9% tổng số người Cống trên toàn quốc. Sắc thái văn hoá của họ nổi bật qua các điệu múa khoẻ khoắn, nhanh, mạnh mẽ. Các động tác múa mô phỏng cảnh sinh hoạt, lao động của con người, pha chút tính hình tượng, ước lệ là nét độc đáo ít tộc người có được. Một số bài múa và làn điệu dân ca Cống đã được các nhạc sĩ, biên đạo múa xây dựng thành những tác phẩm nghệ thuật sân khấu được giới chuyên nghiệp đánh giá cao như bài hát gà gáy, điệu múa bắt ba ba…

Nghệ nhân Lý Thị Gióng và các học viên trong một buổi truyền dạy. Ảnh: Tiểu Phong/PHÍA TRƯỚC

Ngày nay, nền nghệ thuật dân gian dân tộc Cống đang đứng trên bờ vực của sự suy vong. Nguyên nhân cũng không khác nhiều so với nguyên nhân dẫn đến sự mai một bản sắc văn hoá của các tộc người thiểu số khác. Tuy trong những năm gần đây, người Cống đã được đưa vào danh mục các dân tộc đặc biệt khó khăn, rất ít người, cần được quan tâm hỗ trợ về mọi mặt nhưng hầu hết các dự án triển khai vẫn chưa phát huy hiệu quả.

Để góp phần ngăn chặn đà mai một bản sắc văn hoá dân tộc Cống, dự án Truyền dạy múa dân gian dân tộc Cống do Quĩ Đan Mạch tài trợ được thực hiện từ ngày 15/5/2011 đến hết ngày 5/6/2011 tại bản trung tâm xã Nậm Khao, huyện Mường Tè, do bà Lò Thị Linh và ông Lê Minh Cừ thực hiện. Dự án đã thu hút được đông đảo thanh niên người Cống hưởng ứng.

Bà Lý Thị Gióng, 50 tuổi, trú tại bản Nậm Khao, xã Nậm Khao là người thành thạo nhiều điệu múa cổ truyền dân tộc Cống, đã từng tham gia nhiều hội diễn văn nghệ quần chúng ở huyện, ở tỉnh được chọn làm nghệ nhân truyền dạy 16 điệu múa cổ cho 20 học viên người Cống từ 16 đến 22 tuổi.

Bà Gióng cho biết: “Các điệu múa của người Cống có thể được thực hiện trên nhà sàn hay ở bãi rộng ngoài trời đều được. Động tác múa không nhiều, các cử chỉ không khó. Cái chính là người múa phải thả hồn mình vào từng động tác sao cho điệu múa phải khoẻ khoắn, có hồn và thể hiện được niềm mong ước của con người về một cuộc sống âm no. Sức sống của múa Cống chính là ở chỗ ấy”.

Trong những ngày đầu tiên triển khai dự án, trời mưa to nhưng nghệ nhân và các học viên luôn tham gia đầy đủ. Sự hăng say, hào hứng thể hiện qua từng buổi tập. Mục tiêu của dự án là sau 20 ngày luyện tập, 20 học viên sẽ thực hiện thành thạo 16 điệu múa cổ của dân tộc mình.

Ông Chang Văn Lanh, cán bộ văn hoá xã Nậm Khao cho biết: “Chúng tôi rất mừng vì người Cống sẽ có một đội ngũ nam nữ thanh niên có thể múa tốt nhiều điệu múa dân gian của dân tộc mình. Tới đây, tôi sẽ đề nghị cấp trên cho thành lập đội văn nghệ xã Nậm Khao. Tuy vẫn còn nhiều việc phải làm nhưng trước mắt chúng tôi sẽ sử dụng các điệu múa này làm các tiết mục chủ đạo”.

Tôi rời khỏi Nậm Khao trong sự tiễn đưa nồng hậu của tổ công tác và các thành viên trong lớp truyền dạy. Họ sẽ tiếp tục luyện tập hàng ngày cho đến khi dự án kết thúc. Chắc chắn rằng sau khoá truyền dạy này, những điệu múa bắt ba ba, múa vỗ ống, múa tra hạt… nơi thượng nguồn Đà giang sẽ được các bạn trẻ người Cống giới thiệu đến đông đảo khán giả gần xa.

 T.P.

© 2011 Tạp chí Thanh niên PHÍA TRƯỚC số 47

Kỳ sau: Thêm một di sản của người Hà Nhì được hỗ trợ bảo tồn bởi Quĩ Đan Mạch

TCPT47 – Những tư tưởng canh tân bị lãng quên
Download TCPT47 – Bản in (5.2MB)
Download TCPT47 – Bản thường (3.2MB)
Download TCPT47 – Bản mini (2.2MB)

Đọc thêm …

Thẻ: