"Thế hệ trẻ phải là một thế hệ dám hành động"

Posted on Tháng Chín 26, 2011 bởi

0



Thanh Thủy thực hiện và biên dịch
TCPT số 2

Đã là tuổi trẻ thì dù ở đâu cũng sôi nổi và hoạt bát. Nhiều bạn sinh viên Pháp, ngoài việc học tập, tham gia rất nhiệt tình vào các hoạt động tập thể. Phóng viên của Phía Trước đã có cuộc gặp gỡ và phỏng vấn hai bạn Thibaut S. và Antonin L., thành viên của tổ chức nghiệp đoàn sinh viên mang tên Liên đoàn sinh viên (Confédération étudiante viết tắt là CE). Thibaut và Antonin hiện đang là đại biểu của Liên đoàn sinh viên tại Hội đồng quản trị và Hội đồng khoa tại các trường nơi hai bạn đang theo học.

Chào Thibaut và Antonin. Trước tiên các bạn có thể giới thiệu sơ về Liên đoàn sinh viên được không ?

Thibault S

Thibaut : Liên đoàn sinh viên được thành lập vào tháng 3 năm 2003. Sau cuộc bầu cử Tổng thống năm 2002, với sự lên cao của phe cực hữu, nhiều người cảm thấy mình không thể thờ ơ với những công việc cộng đồng được nữa. Một số cựu thành viên của UNEF (Union Nationale des Etudiants de France : Hội Liên Hiệp Sinh Viên Pháp), trước đó mong muốn cải tổ UNEF nhưng không thành, và một số thành viên của các hội đoàn khác đã gặp nhau và quyết định thành lập Liên đoàn sinh viên.

Nhưng các tổ chức sinh viên khác thì sao ? Họ hoàn toàn độc lập hay có liên quan đến các đảng phái chính trị ?

Antonin L

Thibaut : Tụi mình là một tổ chức công đoàn. Mà điều quan trọng của một tổ chức công đoàn là trở thành một đối trọng quyền lực hữu hiệu. Nhưng nếu chúng mình bị ràng buộc bởi một đảng chính trị thì mục tiêu này sẽ rất khó đạt được.

Vậy mục tiêu cụ thể của Liên đoàn sinh viên là gì ?

Thibaut : Chúng mình đòi hỏi rằng việc hòa nhập sinh viên vào môi trường nghề nghiệp trở thành nhiệm vụ thứ ba của trường đại học, ngoài chức năng đào tạo và nghiên cứu.

Sự tranh đấu của tụi mình trước tiên hướng đến việc nhiệm vụ thứ ba này của trường đại học được công nhận trên luật pháp. Nhưng mọi thứ không dừng ở đó. Đó chỉ là nguyên tắc chủ đạo thôi. Nguyên tắc này cần phải được thực thi bằng những biện pháp cụ thể trong thực tế.

Áp-phích cổ động chiến dịch yêu cầu việc hòa nhập nghề nghiệp cho sinh viên trở thành nhiệm vụ thứ ba của trường đại học

Antonin : Trước tiên, tụi mình hành động để nhận được từ phía những ứng cử viên của cuộc bầu cử Tổng thống những lời cam kết thuận lợi cho việc hòa nhập nghề nghiệp cho thanh niên. Bây giờ đã nhận được những lời cam kết rồi, thì chúng mình muốn rằng họ sẽ thực thi chúng. Những hành động của tụi mình không phải là chuyện cánh tả hay cánh hữu, mà là cho một nền dân chủ, nói chung. Tụi mình rất chú trọng đến việc dấn thân của giới trẻ. Để mọi thứ thay đổi theo chiều hướng tốt đẹp, thế hệ của chúng mình phải là một thế hệ dám dấn thân.

Thibaut : Tụi mình cũng có những nguyên tắc hành động khác. Như là phải luôn có trách nhiệm, biết tự đặt ra những yêu cầu cao nhưng cũng phải thực tế, phải làm việc sao cho những người khác tin tưởng, phải thành thật trong phương pháp, v.v…

Năm 2006, các diễn biến xung quanh bộ luật về hợp đồng tuyển dụng lần đầu (Contrat Première Embauche) ở Pháp cũng được nhắc đến ở Việt Nam. Có một số nói rằng đó là minh chứng cho sự nổi loạn của giới trẻ, sự mất ổn định của nền dân chủ Pháp. Quan điểm của Liên đoàn sinh viên ở thời điểm đó ra sao ?

Thibaut : Khi Hợp đồng tuyển dụng lần đầu được đề xuất, chúng mình đã phản đối dự luật đó. Trước tiên bởi vì Chính phủ đã sử dụng một phương pháp tồi để thông qua bộ luật đó : không có sự thảo luận với các đối tác xã hội, sử dụng quy trình khẩn cấp để thông qua bộ luật, v.v … Những gì được đề xuất là một dạng hợp đồng chuyên biệt cho thanh niên, bởi nó tạo ra sự phân biệt đối xử giữa thanh niên và những người lao động khác. Giai đoạn thử việc được dự tính là hai năm, có nghĩa là trong hai năm đó bạn có thể bị đuổi bất kỳ lúc nào mà không cần lý do.

Khác với các hội đoàn khác, tụi mình đã chỉ tập trung vào vấn đề của Hợp đồng tuyển dụng lần đầu.

Vào tháng 4 năm 2006, khi dạng Hợp đồng này bị rút lại, chúng mình tự nhủ : « thế là đủ, chúng ta dừng lại ». Thế nhưng, nhiều hội đoàn khác thừa dịp này tung ra rất nhiều yêu sách khác.

Còn về việc phong tỏa các trường đại học, Liên đoàn sinh viên để cho mỗi nhánh ở địa phương quyết định Tại trường đại học ở Mans nơi mình theo học năm ngoái, tụi mình đã bỏ phiếu chống việc phong tỏa. Tụi mình nghĩ rằng việc biểu tình ôn hòa là phương pháp hành động hay nhất, và cũng gây tác động mạnh hơn trên các cơ quan truyền thông.

Antonin : Mình thì đang ở Anh vào thời điểm đó. Cái nhìn từ nước ngoài rất là khác. Thực sự các hoạt động trên đường phố không phải là phương pháp hành động ưa thích của mình. Về phía mình, điều quan trọng là sự mong muốn thay đổi cách nhìn nhận mọi việc ở nước Pháp. Mọi thứ đang bắt đầu tiến triển. Liên đoàn sinh viên muốn hành động vì sự tiến triển đó. Nhưng vẫn còn nhiều điểm nghẽn bởi ý thức hệ, khiến cho người ta bỏ qua nhiều cơ hội và bỏ qua khả năng nhìn nhận mọi thứ một cách cụ thể, thực dụng.

Liên đoàn sinh viên đòi bãi bỏ Hợp Đồng Lao Động Đầu Tiên

 Liên đoàn sinh viên muốn đi cùng những sự thay đổi và muốn rằng những sự thay đổi đó sẽ được thực

hiện trong sự bảo vệ quyền lợi của sinh viên. Bọn mình không phải ở đó để làm xáo trộn trường đại học. Bọn mình muốn mọi thứ phát triển, nhưng phát triển theo chiều hướng đúng.

Theo lời bạn nói thì nước Pháp có thể đang phải đối mặt với nhiều vấn đề. Nhưng ở Pháp, có những quyền cơ bản được bảo vệ bởi Hiến pháp và pháp luật, cho phép các bạn bày tỏ ý kiến và hành động để đất nước phát triển. Các bạn nghĩ sao về điều này?

Antonin : Đó là một điều may mắn. Nhưng người Pháp đôi khi chưa ý thức được trọn vẹn sự may mắn ấy.

Nhiều sinh viên và người lao động bày tỏ thái độ chính trị và xã hội rất ít. Thế nhưng, ở Pháp lại có rất nhiều phương tiện để bày tỏ quan điểm của mình.

Các hội đoàn có vị thế rất mạnh. Các hội đoàn là một phương tiện đối trọng quyền lực hữu hiệu, cũng như các nghiệp đoàn. Điều này ngăn cản việc Nhà nước hiện diện ở khắp nơi và can thiệp vào đời sống riêng tư của công dân. Các hội đoàn là một phương tiện để tụ họp, để tham gia tự do các hoạt động tập thể mà không cần Nhà nước nói bạn phải làm những điều ấy.

Ở những nước đã từng chịu ách độc tài trước đây và nay có một nền kinh tế nở rộ, đôi khi người dân dễ dàng thỏa mãn bởi những của cải mới có. Ngày hôm nay, những nền dân chủ lâu đời muốn nhiều hơn thế, và cố gắng làm sao để người dân tham gia nhiều hơn vào các hoạt động tập thể, vào việc quản trị đất nước.

Nhưng vẫn có một số người nói rằng nền dân chủ chỉ gây ra xáo trộn, mất ổn định mà thôi. Các bạn đang sống trong một đất nước dân chủ. Vậy các bạn nghĩ sao về điều này ?

Thibaut : Trong một thể chế dân chủ như nước mình, lợi thế là ở chỗ mỗi cá nhân, ngay cả cá nhân có vị thế yếu nhất trong xã hội, cũng có quyền bày tỏ thái độ và có thể cầu mong sự thay đổi. Phải coi rằng cá nhân ấy có những điều muốn nói, anh ta không ngu ngốc. Nhưng điều quan trọng là không thể để bản thân bị cuốn theo cảm tính, theo thiên kiến. Quả thật, chúng ta có quyền tự do ngôn luận, điều này không thể bị phủ nhận, nhưng cần phải biết điều gì là lý trí, điều gì là thành kiến. Cần phải có cái nhìn tổng thể về những vấn đề hiện thời của xã hội – một cái nhìn khách quan, hợp lý. Và cũng cần biết chú ý đến nỗi đau của những người khác. Mỗi người thể hiện quan điểm, thái độ của mình, nhưng cũng cần cố gắng thể hiện một cách trung dung, ôn hòa. Kant từng nói rằng cần phải có can đảm thoát khỏi sự thiểu số của mình, có nghĩa là đừng để người khác nghĩ hộ mình. Điều này cần sự can đảm và ý chí, bởi chạy theo ý kiến của đám đông bao giờ cũng dễ dàng hơn là tự mình suy nghĩ. Cần phải có cái nhìn phê bình. Mình không thể phủ nhận quyền tự do ngôn luận, bởi chỉ có quyền tự do ngôn luận mới cho phép người ta có cái nhìn phê bình.

Liên đoàn sinh viên - Hợp sức, tiếp tục chiến thắng

 Ở Pháp, để thành lập các hội đoàn cũng rất dễ dàng. Chúng mình có bộ luật năm 1901 về quyền tự do lập hội. Việc thành lập hội đoàn không phải xin phép ai cả mà chỉ cần thông báo. Sau đó, các cơ quan hành chính có thể kiểm tra nếu như có vấn đề.

 Antonin : Đúng là có một số người vẫn nghĩ vậy. Họ nghĩ rằng dân chủ là một yếu tố dẫn đến sự mất ổn định, bởi nền dân chủ quá ưu đãi cá nhân. Thời nay, mình nghĩ rằng nền dân chủ cần có một số giá trị làm nền tảng, mà nếu đạt được thì nền dân chủ sẽ rất mạnh : các giá trị về đoàn kết, tự do và ưu tiên cá nhân. Vấn đề là ở chỗ xã hội bây giờ phát triển theo xu hướng cá nhân chủ nghĩa, theo nghĩa là mỗi người tự thu mình lại trong cuộc sống riêng của mình.

Thế hệ trẻ phải là một thế hệ dám hành động ….

Tụi mình mới thảo luận với một thị trưởng cách đây mấy hôm. Ông ấy nói rằng một số người quan tâm rất ít đến cộng đồng.

Tất cả những gì họ muốn là Nhà nước mang lại quyền lợi cho họ. Vai trò của các nghiệp đoàn, vì vậy, là để khơi gợi lại trong xã hội các giá trị về đoàn kết, các giá trị của cuộc sống cộng đồng. Các giá trị ấy cần được bảo tồn, bởi một khi những người dân không còn quan tâm đến những gì xảy ra xung quanh họ, đến đất nước, đến nền dân chủ, khi ấy chủ nghĩa toàn trị sẽ có đất tồn tại.

Các bạn rất năng nổ với hoạt động nghiệp đoàn. Vậy các bạn có thể chia sẻ với bạn đọc Phía Trước những động lực khiến bạn tham gia Liên đoàn sinh viên được không ?

Thibaut : Sau một lần gặp gỡ Chủ tịch của Liên đoàn sinh viên ở Mans, mình đã quyết định gia nhập phong trào. Điều này cho mình cơ hội gặp gỡ nhiều người, khiến mình có trách nhiệm với đời sống sinh viên của mình và đời sống cộng đồng. Mình cũng đã học được nhiều thứ. Càng tiếp tục, các hoạt động càng cuốn hút mình.

Antonin : Còn đối với mình, đó là một phần trách nhiệm của mỗi công dân. Mình muốn dấn thân ở mức địa phương cho cuộc sống dân sự, hoặc cũng có thể trong chính trị sau này, mình cũng chưa biết. Đó là một cuộc tranh đấu mà bạn có thể làm cả cuộc đời, có thể ở những mức độ khác nhau, nhưng rất quan trọng. Mình nghĩ là con người có khả năng làm mọi việc thay đổi.

Cảm ơn hai bạn rất nhiều.

S

Download TCPT số 2 (3MB)

Advertisements