Tự ti và tự tôn dân tộc

Posted on Tháng Mười 1, 2011 bởi

1



Nhật Tân
TCPT số 49

Lòng tự ti dân tộc

Người Việt xưa nay vẫn sính hàng ngoại, đó là một thực tế không thể chối cãi. Tâm lý này không rõ bắt đầu từ bao giờ, nhưng nhìn lại lịch sử Việt Nam thì thấy rằng sản phẩm đầu tiên mà chúng ta nhập khẩu và được sử dụng rộng rãi chính là Hán Ngữ. Đương nhiên, Hán Ngữ đã được Việt hóa, trở thành âm Hán Việt. Từ Hán Việt dần dần được lưu truyền rộng rãi, được xếp vào thứ ngôn ngữ bác học cho giới quý tộc, còn từ Thuần Việt bị xếp vào hàng thô tục. Đó là một biểu hiện của long tự ti dân tộc.

Lòng tự ti dân tộc càng trở nên lớn hơn khi nước Việt ta đứng trước sự du nhập của văn hóa phương Tây.  Văn hóa phương Tây vào đất Việt theo cùng với súng ống và tiền bạc nên người Việt vốn quanh quanh trong lũy tre làng không quen tiếp xúc với thế giới bên ngoài. Thật đau lòng khi nghĩ đến bức tranh nước nhà vào cuối thế kỷ 19, khi 7 lính Pháp xuống tàu từ một cảng miền Trung cùng với 7 khẩu súng trường, và 200 quan quân nhà Nguyễn chưa kịp đánh đã bỏ. Để rồi sau đó người ta thay Hán tự bằng Pháp tự, thay một kẻ xâm lăng văn hóa này bằng một kẻ xâm lăng văn hóa khác.  Căn bệnh sợ Tây cứ càng ngày một trầm trọng cho dù chúng ta có đã đuổi được lính Pháp ra khỏi bờ cõi. Thay vì bị cuốn theo văn hóa Pháp, chúng ta lại áp dụng triệt để lý thuyết Marx – Lenin của Nga – một sản phẩm hoàn toàn từ Châu Âu.

Vào thời kỳ hội nhập WTO hiện nay, chúng ta đứng trước sự du nhập của rất nhiều nền văn hóa trên thế giới. Dù muốn hay không, những nền văn hóa này vẫn ảnh hưởng không nhỏ tới văn hóa Việt Nam. Khi phim Hàn Quốc, Trung Quốc và Mỹ đang chiếm lĩnh mọi phương tiện truyền thông; khi các sản phẩm hàng hóa của Tàu, Nhật đang tràn lan trên thị trường, khi trong kiến trúc khó có thể tìm được một ngôi nhà thuần Việt… thì việc khẳng định vị thế Việt Nam trên quốc tế quả thực là quá xa xỉ.

Trí thức thì cho rằng triết học của Tây, Tàu mới là đúng; văn nghệ sĩ thì bắt chước các phong cách của nước ngoài; các sản phẩm hàng nội không được chuộng bằng hàng ngoại. Tâm lý này bắt đầu từ đâu? Dễ nhận thấy nhất là do các sản phẩm hàng hóa hay văn hóa của chúng ta chưa đáp ứng được nhu cầu của cộng đồng người Việt. Song, một vấn đề sâu xa hơn là chính những chủ thể sáng tạo hay các nhà sản xuất đều không thoát khỏi cái bóng từ bên ngoài – có thể là Tây, có thể là Tàu, Nhật Bản, Hàn Quốc. Họ quên một điều rằng điều kiện tự nhiên của Việt Nam khác hẳn những khu vực khác nên sinh lý người Việt cũng khác, và đương nhiên tâm lý cũng khác. Hết thế hệ này đến thế hệ khác cứ chạy theo sau thiên hạ chứ chưa bao giờ dám bứt phá rẽ ngang sang một con đường mới. Có phải vì chúng ta bị đô hộ quá lâu, vì chúng ta nghèo đói quá lâu nên chúng ta quên mất long tự hào dân tộc?

Còn lòng tự tôn dân tộc?

Bàn về con người Việt, dân tộc ta là một dân tộc có chỉ số IQ vào hàng thứ 2 thế giới, chỉ sau người Do Thái. Về mặt tôn giáo, chúng ta từng có Lục Tổ Huệ Năng – một trong những vị sư tổ Phật giáo nổi tiếng và vĩ đại. Về mặt quân sự, Lý Thường Kiệt đã từng đem quân sang đánh tan ba châu Ung – Khâm – Liêm (tức Quảng Đông, Quảng Tây hiện nay); khi cả hai châu Âu-Á đều khiếp sợ trước vó ngựa Mông Cổ thì chúng ta đã ba lần đánh bại chúng…; về ẩm thực, chúng ta có bí quyết nước mắm nổi tiếng độc nhất vô nhị đã được thế giới thừa nhận… Vậy vì lý do gì và tại sao chúng ta phải tự ti?

Nhìn sang nước Nhật, một đất nước có nền văn hiến không dày bằng ta, luôn chịu sự nô dịch của Trung Quốc trong thời phong kiến, một đất nước nằm trong vành đai núi lửa với không biết bao nhiêu lần động đất trong một năm, và luôn phải đối mặt với vô vàn thiên tai địch họa… Nhưng bây giờ họ dũng cảm khắc phục hậu quả sau thất bại trong Chiến tranh Thế giới thứ 2, đã trở thành cường quốc thứ hai trên thế giới. Từ thế kỷ 19, khi nước Nhật chỉ là một nước nhỏ bé đứng trước vũ khí, kinh tế của các nước phương Tây, họ đã phản ứng như thế nào?

 “Đối thủ mà các bạn phải tranh đấu về trí tuệ là những người Phương Tây. Nếu các bạn thắng trong cuộc đọ sức tri thức này thì vị thế của Nhật Bản sẽ dâng cao trên trường quốc tế. Còn ngược lại, nếu các bạn thua, thì chúng ta, những người Nhật Bản sẽ mãi mãi thấp kém dưới con mắt người Phương Tây.”

Đó là trích dẫn trong cuốn sách Khuyến học của Fukuyawa Yukichi, một trong những nhà Duy Tân lớn của Nhật Bản. Ông đã đặt ra các vấn đề lớn về con người mà ta có thể thấy rõ tinh thần chủ chốt ngay trong mục lục:

Phần I: Trời không tạo ra người đứng trên người

Mọi người sinh ra đều bình đẳng, nếu có khác biệt là do học vấn
Học những môn thiết thực cho cuộc sống
Tự do không phải là chỉ biết có tôi, cho riêng tôi
Học để dám nói lên chính kiến và thực hiện đầy đủ bổn phận với đất nước
Học để hiểu “trách nhiệm” của bản thân

Phần II: Người chịu thiệt thòi nhất là những kẻ vô học

Không thể có miếng ăn ngon nếu chỉ là cái “Tủ kiến thức”
Tại sao không triệt để vận dụng “Bình đẳng”?
Mọi “ham muốn” không làm ảnh hưởng đến người khác đều là thiện
Học để hiểu “thế nào là làm tròn công việc của mình”
Không có gì đáng sợ hơn là ngu dốt

Phần III: Hun đúc, nuôi dưỡng chí khí độc lập ra sao?

Nỗ lực có thể thay đổi được Thiên mệnh
Thường xuyên “tôi luyện chí khí tinh thần” là rất quan trọng
Làm thế nào để hun đúc và gìn giữ được chí khí Độc lập và Tự do?
Nỗi khổ nhục của cá nhân cũng là nỗi khổ nhục của Quốc gia

Người Nhật làm được, không có lý gì mà người Việt chúng ta không làm được. Thực tế, chúng ta không thua kém bất cứ một người dân nào trên thế giới, chỉ đơn giản là chúng ta khác họ. Người nước ngoài không phải những thiên sứ mà Thượng Đế cử xuống để giáo hóa dân Việt, nền văn hóa của họ không phải hoàn hảo thì tại sao chúng ta phải tôn vinh và bắt chước họ.

Chúng ta hãy tin rằng chúng ta có thể làm được những việc chẳng thua gì các dân tộc khác trên thế giới theo cách của riêng chúng ta; người Việt chúng ta có thể tự hào dùng các sản phẩm hàng hóa mang thương hiệu Việt và xuất khẩu chúng đi khắp thế giới; chúng ta không cần phải bắt chước rập khuôn các nền dân chủ như Mỹ, Thụy Điển hay Tây Âu. Chúng ta – những người con mang dòng máu Lạc Hồng hoàn toàn có thể tạo dựng một nền dân chủ mang phong cách Việt.

TCPT49 – Thương hiệu Việt Nam
Download TCPT49 – Bản HD
Download TCPT49 – Bản Standard
Download TCPT49 – Bản Mini