Giới trẻ và quyền tự do thông tin

Posted on Tháng Mười 25, 2011 bởi

5



Thiên Thai
TCPT sỗ 50

Không biết tự lúc nào tôi đã ghiền Internet, một thứ ghiền đã mang tính phổ biến toàn cầu của thời đại công nghệ thông tin. Internet ra đời là một bước tiến vĩ đại của nhân loại, nó mang con người lại gần nhau hơn, kết nối những nền văn minh, và đặc biệt chia sẽ thông tin tới từng ngõ nghách của cuộc sống. Tất nhiên, về sự hữu ích của Internet đã có nhiều sách báo đã đề cập nên người viết bài này không đi sâu mà chỉ trình bày vài điều quan tâm từ Internet.

Những con số và sự tự do

Việt Nam là một trong những quốc gia có tỉ lệ người sử dụng Internet vào loại cao so với thế giới. Việc này đã làm cho giới truyền thông trong nước rất tự hào và thường rêu rao khắp nơi. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc ở đó có tự do thông tin mà ngược lại, theo tổ chức Phóng viên Không biên giới (Reporters sans frontiers), lại là quốc gia được nhận định là một trong những kẻ thù của Internet. Tại sao có nghịch lý này?

Hiện nay, Việt Nam có cơ cấu dân số trẻ rất đông so với các nước lân cận. Lẽ dĩ nhiên, họ chiếm phần lớn trong số những người sử dụng Internet. Ngày nay, con người nói chung và đặc biệt thế hệ trẻ nói riêng, do đó tiếp cận với thông tin và tri thức của nhân loại rất dễ dàng. Đó là một đặc quyền mà thế hệ đi trước không có. Vậy, họ thường lên mạng để làm gì?

Theo những con số thống kê không chính thức thì chủ yếu Internet được dung để giải trí đơn thuần như đọc tin tức, những vụ án giật gân, xcăngđan của giới nghệ sĩ, chat chit… Và đặc biệt là chơi và nghiện game online như những trò bắn, chém, giết mang đầy tính bạo lực… Nguy hiểm hơn là đã có trờng hợp các “game thủ” mang những cái học được từ game và những trò bạo lực đó vào cuộc sống. Nếu tranh thủ lướt qua những trang mạng ở Việt Nam thì cũng không thể trách các bạn trẻ được khi ở đó đầy rẫy những cám dỗ.

Giới trẻ và chính trị

Một câu hỏi đặt ra là, liệu giới trẻ có quan tâm tới chính trị, tình hình kinh tế xã hội của đất nước? Qua những tìm hiểu trực quan và vốn sống của người viết bài này cho thấy rằng họ có để ý nhưng rất mơ hồ và hời hợt, chỉ một số ít trong đó nghiêm túc tìm hiểu. “Thế hệ trẻ là tương lai của đất nước” rõ ràng là một nhân định không mới.

Tuy nhiên, học sinh thường được khuyên nhủ rằng hãy học cho giỏi để sau này làm giàu cho nước nhà – một trong những lời khuyên rất chung chung. Vả lại, họ không được tạo một môi trường thuận lợi để nuôi dưỡng và phát huy tinh thần trách nhiệm công dân. Họ bị tuyên truyền, định hướng trong suy nghĩ, bất cứ cấp học nào – từ thấp tới cao – người học cũng bắt buộc học mớ lý thuyết chính trị của chính đảng cầm quyền cùng hệ tư tưởng liên quan. Nó tao nên sự xơ cứng trong tâm hồn người học. Và tất nhiên, mọi nổ lực thoát ra vòng kiềm tỏa thường được khuyến cáo là không nên.

Chính trị là gì nếu không phục vụ cho đời sống của nhân dân? Đấu tranh cho các quyền cơ bản của loài người là một quá trình lâu dài và gian khổ. Thật bất ngờ là trong khi nhiều nước thừa hưởng thành quả của nó thì Việt Nam vẫn còn định hình cho con đường của mình. Đảng phái, đa nguyên, tự do, dân chủ là một trong những đề tài cấm kỵ ở Việt Nam, đây hẳn là những chủ đề nhạy cảm… Và bất cứ ai vô tình hay hữu ý, công khai hay bí mật bàn luận (mang tính xây dựng hay kích động) sẽ dễ dàng bị quy chụp là những phần tử bất hảo và dễ dàng bị công an “ sờ gáy”. Một ranh giới thật mong manh. Họ không được đóng bảo hiểm cho những hành động hay phát ngôn mang tính tương tự.

Tự do và “ông tổng biên tập”

Tự do thông tin là một yếu tố căn bản dẫn tới một xã hội minh bạch. Cho đến ngày nay, ở Việt Nam chưa có điều này. Từ trung ương tới địa phương có hàng trăm tờ báo giấy báo mạng, tạp chí…nhưng dường như chỉ có một vị tổng biên tập. [Vị này là ai hẳn chúng ta đã biết.] Những tờ báo cấp tiến bị đình bản vì dám đăng các thông tin chưa kiểm duyệt, vài trung tâm nghiên cứu xã hội bị giải thể, nhiều website, blog đưa tin nhạy cảm bị chặn, đánh sập…thậm chí như trang mạng xã hội nổi tiếng vì sự hữu ích và được ca tụng trên toàn thế giới như Facebook cũng bị ngăn chặn ở Việt Nam, hay như Vietnamnet là một báo điện tử nối tiếng cũng bị tin tặc tấn công làm nhiều đợt và tới nay gần như ngừng hoạt động. Và để xác định thủ phạm dường như là công việc không mấy khó khăn… Một thời bao cấp trong kinh tế đã đưa toàn dân tới khủng hoảng trầm trọng, nay vẫn còn bao cấp trong tư tưởng và ngăn cản quyền tiếp cận thông tin của công dân. Điều này, rõ ràng đã đi ngược lại xu hướng phát triển của nhân loại thế kỉ XXI.

Tình yêu quê hương đất nước của mỗi người dân Việt Nam, qua chiều dài của lịch sử với những biến động, thăng trầm vẫn được chứng minh nó không hề phai nhạt, và đã được minh chứng qua 11 cuộc biểu tình chống Trung Quốc ở hai thành phố lớn của đất nước Hà Nội và Sài Gòn mùa hè vừa qua.

Biểu tình phản đối Trung Quốc gây hấn tại Hà Nội hôm 03/07/2011

Tuy nhiên, lại một lần nữa dưới sức ép của gã hàng xóm khổng lồ tham lam và không muốn kéo dài “tiền lệ xấu” dám coi thường “sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng”, những cuộc biểu tình yêu nước tạm thời kết thúc trong sự trấn áp mạnh mẽ và thô bạo. Đáng chú ý và phẫn nộ hơn là các chiến dịch tuyên truyền, bôi nhọ, xuyên tạc hành động ý nghĩa của nhân dân, chí sĩ, học giả, trí thức lại một lần nữa được truyền thông trong nước mang ra sử dụng. Điều này không những không mang tính giáo giục cho thế hệ trẻ mà làm lệch lạc đi cái nhìn về tình yêu nước nồng nàn, và vô hình chung gây ra hố sâu ngăn cánh nhân dân và chính quyền, khiến lòng người ly tán trong lúc cần huy động sức mạnh toàn dân tộc.

Tình hình thế giới trong thời gian gần đây có nhiều sự kiện xảy ra dồn dập, và Internet đã đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc mở rộng và cung cấp thông tin. Mùa xuân Ả-Rập ở Bắc Phi là một trong những minh chứng và hồi chuông cảnh tỉnh cho những chế độ một đảng, độc tài còn lại… Sự ràng buộc và kiểm duyệt thông tin trong thời đại toàn cầu hóa ngày nay chỉ khuyến khích giới trẻ tìm “mọi nổ lực thoát ra vòng kiềm tỏa” và tìm đến sự thật nhanh hơn.

T.T.
© 2011 TCPT
số 50

TCPT50 – Marx – Những gì còn lại…
Download TCPT50 – Bản in (15MB)
Download TCPT50 – Bản thường (6.5MB)
Download TCPT50 – Bản mini (4MB)

Advertisements
Posted in: Thanh niên