Ngày 27 tháng 1, 1973: Hiệp định Paris kết thúc sự tham gia của Hoa Kỳ trong cuộc chiến Việt Nam

Posted on Tháng Một 28, 2012 bởi

1



Miên Thy chuyển ngữ
Nguồn: Finding Dulcinea

Ngày 27 tháng Một năm 1973, các đại diện từ Hoa Kỳ, miền Nam Việt Nam, Bắc Việt và Chính phủ Cách mạng Lâm thời thuộc phe Việt Cộng đã ký kết Hiệp định Chấm dứt Chiến tranh và Khôi phục Hòa bình ở Việt Nam, thiết lập lệnh ngừng bắn trong cuộc chiến và kêu gọi Mỹ rút quân đội tại đây.

Hiệp định Paris

Các cuộc đàm phán hòa bình khởi đầu vào năm 1968 dưới thời Tổng thống Lyndon Johnson, giữa Hoa Kỳ và đồng minh miền Nam Việt Nam, và kẻ thù của họ là Bắc Việt. Các cuộc đàm phán lúc đầu đã không mang lại hiệu quả, dẫn đến nhiều cuộc cãi vả diễn ra.

Hiệp định Paris được ký kết vào ngày 27 tháng 01, năm 1973

Các cuộc đàm phán đã tiếp tục sau năm 1969 khi Richard Nixon, người tiếp nối Tổng thống Johnson, đã vận động tranh cử với lời hứa “Hoà bình trong danh dự”. Trong khi các cuộc đàm phán chính bao gồm các đại diện đến từ miền Nam Việt Nam và Chính phủ Cách mạng Lâm thời, một chính phủ được thành lập tại miền Nam Việt Nam bởi các đồng minh của Bắc Việt, nhưng các cuộc đàm phán đã ngầm diễn ra bí mật giữa Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Henry Kissinger và nhà lãnh đạo Bắc Việt Lê Đức Thọ.

Trong thời gian này cuộc đàm phán có rất ít tiến bộ cho đến năm 1972, khi ông Nixon ra tái tranh cử và phải đối mặt với một cuộc bầu cử khó khăn, ông đã thông báo dành ưu tiên cho chiến dịch rút quân ra khỏi Việt Nam. Bắc Việt cùng lúc cũng mong muốn hòa bình khi thấy hai đồng minh cộng sản lớn của họ là Trung Quốc và Liên Xô, cũng trên đường cải thiện quan hệ với Hoa Kỳ.

Henry Kissinger và Lê Đức Thọ đã đạt một bước đột phá vào tháng 10 năm 1972. Mỗi bên đồng ý và tiến đến các nhượng bộ đáng kể: Kissinger đồng ý cho phép quân đội Bắc Việt ở lại miền Nam Việt Nam, trong khi Lê Đức Thọ đồng ý để cho Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu tiếp tục duy trì quyền lực tại miền Nam Việt Nam.

Ông Thiệu, lúc đó biết rằng nếu cho phép 150.000 quân đội Bắc Việt ở lại đóng quân tại miền Nam Việt Nam trong khi nửa triệu quân Mỹ rút lui đồng nghĩa với việc tự hủy diệt miền Nam Việt Nam, và ông đã phản đối các điều khoản được thỏa thuận, buộc các cuộc đàm phán phải ngưng lại. Nixon đã hứa hẹn gia tăng và tài trợ quân sự, và nói với ông rằng Hoa Kỳ sẽ trở lại Việt Nam nếu miền Bắc tiếp tục gây thêm xung đột. Nixon cũng đe dọa Hoa Kỳ sẽ thu hồi tất cả các nguồn tài trợ nếu ông Thiệu không đồng ý với các thỏa thuận này, và buộc ông Thiệu phải mềm mỏng hơn trong quá trình đàm phán.

Các cuộc đàm phán đã được tái khởi động vào ngày 8 tháng Một năm 1973, không lâu sau khi Mỹ phát động một cuộc tấn công ném bom dài 12 ngày với quy mô tại miền Bắc Việt Nam vào dịp Giáng sinh. Một mặt, ông Nixon muốn thể hiện cho ông Thiệu thấy rằng Hoa Kỳ cam kết lòng trung thành với đồng minh miền Nam Việt Nam, mặt khác dằng mặt Bắc Việt nhằm buộc họ tiếp tục theo đuổi các cuộc đàm phán hòa bình. Ngày 23 tháng 1, Kissinger và Lê Đức Thọ đồng ý một thỏa thuận dẫn đến cuộc ký kết chính thức bốn ngày sau đó.

Cuộc thỏa thuận, được gọi là Hiệp định Chấm dứt Chiến tranh và Khôi phục Hòa bình ở Việt Nam, kêu gọi lệnh ngừng bắn và cho phép Mỹ rút quân trong vòng 60 ngày. Tất cả các tù nhân chiến tranh của Mỹ trong suốt cuộc chiến sẽ được Bắc Việt trả tự do. Thoả thuận này cũng kêu gọi được các cuộc đàm phán trong tương lai giữa chính phủ miền Nam Việt Nam và Chính phủ Cách mạng Lâm thời nhằm hướng đến một cuộc tổng tuyển cử tự do, dân chủ thật sự tại miền Nam Việt Nam.

Một năm sau, cả hai Kissinger và Lê Đức Thọ đã được trao giải Nobel Hòa bình, nhưng Lê Đức Thọ đã từ chối giải thưởng bởi vì ông tin rằng hòa bình đã không đạt được.

Tái chiến và kết thúc chiến tranh

Hiệp định Hòa bình Paris đã kết thúc sự tham chiến trực tiếp của Mỹ trong cuộc chiến tranh Việt Nam, nhưng nó đã không chấm dứt cuộc xung đột giữa miền Bắc và miền Nam Việt Nam, và cuộc chiến vẫn tiếp tục diễn ra ngay sau đó. Tổng Thống Thiệu tại miền Nam Việt Nam lập tức tuyên bố Hiệp định không còn hiệu lực vào tháng Giêng năm 1974.

Lực lượng Bắc Việt vẫn tiến về phía nam và vào mùa xuân năm 1975 thì quân đội cộng sản đã tiến vào gần thủ đô Sài Gòn. Ông Thiệu yêu cầu người kế nhiệm Tổng thống Nixon gia tăng viện trợ nhưng đã bị từ chối. Ngày 21 tháng 4, ông chính thức tuyên bố từ chức và đã đưa ra một bài phát biểu cáo buộc Hoa Kỳ phản bội miền Nam Việt Nam cũng như nêu ra rằng Henry Kissinger đã buộc ông phải ký Hiệp ước Paris, dẫn đến các thất bại sau này. Quân Bắc Việt chiếm đóng Sài Gòn vào ngày 30 tháng 4 năm 1975, buộc miền Nam Việt Nam đầu hàng và chấm dứt chiến tranh.

Cuộc chiến tranh Việt Nam đã lấy mất hơn 50.000 lính Mỹ và hàng triệu người Việt Nam. Xung đột chủ yếu là giữa quân đội Mỹ và du kích với sự trợ giúp của Bắc Việt. Cuộc chiến tranh tiếp tục cho đến năm 1975, khi lực lượng Hoa Kỳ rút lui và miền Nam Việt Nam bị rơi vào tay cộng sản Bắc Việt.

© 2012 Bản tiếng Việt TCPT

Posted in: Chính trị