Mạng xã hội tại Việt Nam: Hai-facebook

Posted on Tháng Hai 2, 2012 bởi

2



Đỗ Đăng Khoa
H.C., Economist

Ngành công nghệ thông tin ngày càng trở nên phổ biến hơn khiến mối quan hệ giữa giới quan chức Việt Nam và Facebook lâm vào nghịch cảnh yêu-nhau-ghét-nhau. Vào tháng Giêng vừa qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên internet rằng việc sử dụng Facebook để tiếp cận với công chúng là một ý tưởng tuyệt vời (mặc dù ông vẫn chưa thiết lập tài khoản riêng với Facebook, nhưng ông thừa nhận rằng con gái của ông sử dụng trang mạng xã hội này nhiều hơn ông). Cũng nên nhớ rằng đây là một quốc gia nơi Facebook đã bị chặn kể từ cuối năm 2009.

Việc ngăn chặn, theo nhiều nhà quan sát tin rằng, là cách để phân loại các nhóm chính trị muốn sử dụng mạng xã hội như một diễn đàn để tổ chức các cuộc biểu tình. Tuy nhiên, chính phủ đã không bao giờ công khai thừa nhận chính sách này, và họ cũng không có chút e sợ nào khi cho phép Mark Zuckerberg, người sáng lập trang mạng Facebook, đến viếng thăm miền bắc Việt Nam cùng với bạn gái trong dịp Giáng sinh vừa qua (mặc dù đó không phải là chuyên đi liên quan đến kinh doanh). Một số người khác vẫn ngạc nhiên không biết rằng các cư dân mạng Việt Nam có biết là nhà nước ngầm ngăn chặn trang mạng này không.

Một phần là bởi vì, như chúng tôi đã viết trước đây, các tường lửa nửa-vời của Việt Nam rất dễ dàng bị phá vỡ. Nhiều người sử dụng – không chỉ riêng các tay công nghệ chuyên nghiệp – cũng có thể trở lại trang Facebook với trò chơi nổi tiếng Farm Ville, mà chỉ mất vài phút cài hoặc chỉnh sửa lại trang Internet. Việc ngăn chặn đã được tăng cường vào cuối năm 2010, trước lúc diễn ra Đại hội Đảng Cộng sản lần thứ 11. Trong thời điểm quan trọng đó, chính phủ có xu hướng kiểm soát bất cứ thứ gì mà họ nghi ngờ, nhưng ngay cả việc siết chặt Internet cũng đã không mang đến nhiều hiệu quả lớn lao nào.

Có lẽ ông Huệ ca ngợi các trang mạng xã hội là một cách để chứng minh tính thân thiện cũng như đánh bóng hình ảnh của mình, nơi mà các quan chức lãnh đạo trước đây thường tỏ vẻ nghiêm khắc trong những bộ com-lê xám xịt. Tuy nhiên, ông không phải là người duy nhất. Báo Thanh Niên thuộc quyền kiểm soát của nhà nước cũng cài logo Facebook vào trong các bài viết của họ. Và trong tháng Một vừa qua, Tổng Cục trưởng Tổng Cục Du lịch Nguyễn Văn Tuấn đã tuyên bố rằng trong giai đoạn ngân sách khó khăn thì cần phải phát động các chiến dịch lớn ở nước ngoài để thúc đẩy [ngành du lịch] trong nước, bằng cách tận dụng “lợi thế của các công nghệ mới, đặc biệt là Internet, bao gồm cả các mạng xã hội như Facebook và Twitter”.

“Câu chuyện về Facebook tại Việt Nam có thể cho thấy cách nhìn sâu sắc hơn về lối vận hành bên trong của chế độ”, ông Carl Thayer, một chuyên gia về Việt Nam tại Học viện Quốc phòng Úc ở Melbourne cho biết. Với nhiều chế độ độc tài, không ai thực sự biết những gì đang xảy ra bởi vì rất nhiều tín hiệu trái ngược nhau được ban hành. Một thông điệp rõ ràng là: nhà nước Việt Nam không tồn tại như một liên khối mà lâu nay nhiều người thường nghĩ. Đừng mong đợi rằng bạn sẽ thấy thông điệp này được đăng trên Facebook!

© 2012 Bản tiếng Việt TCPT

Posted in: Chính trị