Các công ty Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam

Posted on Tháng Hai 10, 2012 bởi

1



Miên Thy, CTV Phía Trước
Ben Bland, Hà Nội
Financial Times

Các công ty Nhật Bản đang đổ xô đến Việt Nam với con số kỷ lục nhằm tìm kiếm lao công rẻ và thị trường đang phát triển, và chi nhánh kinh doanh nhà hàng Izakaya Yancha của Nhật Bản đang bùng nổ Hà Nội.

Nhiều người đàn ông Nhật Bản ở độ tuổi 40 thích đi chơi với những cô bạn gái người Việt Nam sau khi đi hát karaoke,” ông Shinya Nakao, quản lý nhà hàng Izakaya Yancha cho biết. “Chúng tôi đang kỳ vọng sẽ có nhiều công ty Nhật Bản đến đầu tư vào Việt Nam, vì vậy chúng tôi đang lập kế hoạch để mở một chi nhánh thứ hai trong năm nay và có thể sẽ thêm một số chi nhánh khác sau đó.”

Điều này có thể là tin xấu đối với vợ và con cái của các giám đốc điều hành, những người đang bị bỏ lại ở Nhật Bản vì các công ty cắt giảm những gói ưu đãi dành người làm việc ở nước ngoài. Tuy nhiên, xu hướng đầu tư của Nhật Bản được chào đón rất nồng nhiệt tại Việt Nam, nơi mà bất ổn kinh tế vĩ mô nhiều năm đã làm sứt mẻ niềm tin của các nhà đầu tư ngoại quốc khác.

Theo Jetro, một cơ quan xúc tiến thương mại Nhật Bản thì tổng cộng có khoảng 208 công ty Nhật Bản được thành lập tại Việt Nam hồi năm ngoái, với số tiền đầu tư lên đến $1,8 tỷ USD. Trong năm 2010, có 114 công ty Nhật Bản đến Việt Nam với số tiền đầu tư lên đến 2 tỷ USD.

Trong khi Nhật Bản vẫn xếp sau Đài Loan, Hàn Quốc và Singapore về vốn đăng ký đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, nhưng Nhật Bản đang dẫn đầu trong việc thực hiện các dự án đầu tư, ông Hirokazu Yamaoka, Trưởng đại diện JETRO tại Việt Nam cho biết.

Làn sóng đầu tư mới nhất, phần lớn nhờ đồng yên tăng giá, là một phần của một sự thúc đẩy lớn vào các thị trường mới nổi được chính phủ Nhật Bản hỗ trợ, điều mà chính phủ đang quan ngại nhất là tăng trưởng thấp và dân số lão hóa ngày càng tăng ở quê nhà.

Tony Foster, đối tác quản lý của của công ty luật Freshfields Bruckhaus Deringer tại Việt Nam, cho biết các công ty Nhật Bản đã “biến sự ngạc nhiên thành hành động” kể từ khi trận động đất xảy ra ở phía đông đất nước này hồi tháng Ba năm 2011.

“Các công ty Nhật Bản nhận ra rằng họ sẽ không thể tồn tại ở Nhật Bản,” ông Foster, người đã khuyên Mizuho, một công ty chuyên ngành ​​ngân hàng, mua lại 15% cổ phần Ngân hàng Ngoại thương với giá $567 triệu USD hồi năm ngoái. Đây là một ngân hàng lớn nhất tại Việt Nam do nhà nước kiểm soát. “Chính phủ Nhật Bản cũng hỗ trợ việc đa dạng hóa các ngành đầu tư vào Việt Nam vì lý do địa lý chính trị.”

Các nhà sản xuất như Bridgestone, chuyên sản xuất lốp xe lớn nhất thế giới, hay Panasonic, công ty điện tử, đang thiết lập các nhà máy tại Việt Nam để tận dụng lợi thế giá lương rẻ. Lao động phổ thông tại Việt Nam thường được trả từ một nửa đến 1/3 của mức lương $300 một tháng so với nước láng giềng Trung Quốc.

Các công ty như Sapporo, hãng bia Nhật Bản, Mizuho, ​​hay Unicharm, công ty chuyên làm các sản phẩm vệ sinh cho phụ nữ, bị thu hút bởi các chỉ số tăng trưởng kinh tế nhanh chóng ở Việt Nam. Theo Ngân hàng Phát triển Châu Á thì Việt Nam là một nước có các tầng lớp trung lưu tăng nhanh nhất tại khu vực châu Á.

“Cho đến gần đây, nhiều nhà sản xuất Nhật Bản đang tìm kiếm cơ hội ở Trung Quốc, nhưng việc này đã trở nên khó khăn hơn bởi vì tiền tệ gia tăng và chi phí tiền lương cũng đang tăng lên nhanh chóng”, ông Yamaoka cho biết. “Ngoài ra còn có các vấn đề chính trị giữa Nhật Bản và Trung Quốc.”

Một lãnh đạo cao cấp của phòng kinh doanh Nhật Bản cho biết các công ty Nhật Bản thích sự ổn định chính trị với thể chế một đảng hiện nay, Đảng Cộng sản Việt Nam, điều này có thể tránh những vấn đề hận thù lịch sử cũng như sự cạnh tranh ngày đang phủ bóng lên mối quan hệ Trung Quốc–Nhật Bản.

Tuy nhiên, tiền lương và căng thẳng xã hội cũng đang gia tăng ở Việt Nam, trong đó các cuộc đình công đã tăng kỷ lục hồi năm ngoái khi lạm phát trung bình hàng năm vượt quá 18%, mức tỷ lệ cao nhất ở châu Á.

Nhưng các công ty như Tamron, chuyên làm các ống kính cho các thương hiệu máy ảnh hàng đầu thế giới, không bị cản trở bởi sự bất ổn này.

“Việt Nam là nước rất thân thiện để các nhà đầu tư Nhật Bản đến và mức lương ở đây có thể chấp nhận được,” ông Shoji Kono, một phó chủ tịch tại Tamron cho biết, và công ty cũng đang lên kế hoạch xây dựng một nhà máy trí giá $13 triệu USD (1 tỷ Yên) gần Hà Nội và sẽ cung cấp khoảng 2.000 việc làm cho người dân tại đây.

Tamron đã thiết lập nhà máy đầu tiên ở nước ngoài tại Phật Sơn, trong khu trung tâm công nghiệp Pearl River Delta thuộc Trung Quốc. Đây là một trong nhiều nhà sản xuất toàn cầu, không chỉ có các công ty Nhật Bản, nhưng nhiều công ty khác cũng muốn đa dạng hóa các sản xuất của họ ra khỏi Trung Quốc để cắt giảm chi phí và giảm mức sản xuất phụ thuộc vào một chỗ – một nguy cơ mà nhiều công ty đã gặp phải hồi năm ngoái trong trận lũ lụt ở miền trung Thái Lan và trận động đất, sóng thần tại Nhật Bản.

Các nhà ngoại giao phương Tây nói rằng những công ty Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam được hưởng lợi vì có sự ủng hộ chính trị ở cấp cao. Nhật Bản là một trong những nhà tài trợ lớn nhất của Việt Nam và quan hệ chính trị cũng như an ninh giữa hai nước đang phát triển vì cả hai đều lo lắng về vai trò của họ trong khu vực khi Trung Quốc ngày càng trở nên quyết đoán hơn bao giờ hết.

Nhật Bản đã hỗ trợ Việt Nam khoảng 100 tỷ Yên trong năm 2010, bằng 1/3 trong tổng số tiền mà họ cung cấp cho toàn bộ Đông Nam Á. Phần lớn viện trợ của Nhật Bản được tập trung vào cơ sở hạ tầng và Tokyo cũng không ngần ngại điều phối số tiền nhắm vào các dự án trực tiếp mang lại lợi ích cho những công ty Nhật Bản, chẳng hạn như cảng Lạch Huyên tại Hải Phòng, thuộc miền bắc Việt Nam.

Trong khi có rất nhiều cơ hội, điều kiện lý tưởng ở Việt Nam vẫn còn quá xa vời đối với một số nhà đầu tư nước ngoài khác. Ngoài các nạn tham nhũng tràn lan, quan liêu, lạm phát cao, thì cơ sở hạ tầng tại đây vẫn còn kém phát triển.

Tamron, cùng với nhiều nhà sản xuất khác, sẽ phải cài đặt máy phát điện để bảo vệ quá trình sản xuất nếu trường hợp cắt điện có xảy ra. Nhưng người điều hành tại phòng kinh doanh Nhật Bản cho biết rằng các công ty Nhật Bản – cũng các cổ đông và hội đồng của họ – sẽ sẵn sàng so với các đối tác phương Tây trong việc thích ứng với các điều kiện khó khăn ở các nước đang phát triển và đầu tư dài hạn.

“Các công ty Nhật Bản có cái nhìn dài hạn hơn”, ông nói. “Chúng tôi chấp nhận tình hình đó, xem xét các cách tốt nhất để phát triển, và không khiếu nại điều này với bất kỳ một ai.”

© 2012 Bản tiếng Việt TCPT

Posted in: Kinh tế