Tiên Lãng: Nghị trường đừng lặng lẽ tiếng dân

Posted on Tháng Hai 19, 2012 bởi

27



Nguyên Lâm
Nguồn: Blog Echxanh1968

“Quả bom” Đoàn Văn Vươn ở Tiên Lãng, Hải Phòng đầu năm 2012 đã làm rúng động công luận trong hơn một tháng qua, rất nhiều người đã có ý kiến, có người thử tính sơ bộ thì đã có khoảng 800 bài báo về vụ việc này. Thế nhưng, cho đến nay (giữa tháng 2/2012), rất ít có hành động hay tiếng nói cất lên từ nghị trường, nhất là từ các đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp ở Hải Phòng, mà mới chỉ có lác đác vài ý kiến của ĐBQH và cựu ĐBQH trên báo chí. Trong buổi làm việc của Thủ tướng Chính phủ về vụ việc ở Tiên Lãng có sự tham dự của Ủy ban Kinh tế, Ban Dân nguyện; Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng cũng cho biết đang theo dõi việc giải quyết vụ việc. Tuy nhiên, từng ấy vẫn chưa đủ. Nghị trường dường như vẫn lặng lẽ tiếng Dân Tiên Lãng.

Mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã có kết luận về việc cưỡng chế ở Tiên Lãng, nhưng đó mới chỉ là hành động của người đứng đầu Chính phủ. Từ phía các đại biểu dân cử, đáng lẽ ra có thể làm hoặc lên tiếng nhiều hơn. Điều tối thiểu một đại biểu Quốc hội hay đại biểu HĐND, nhất là những đại biểu ứng cử ở Tiên Lãng có thể làm trong trường hợp này là đến với người dân để thăm hỏi, động viên. Đó không chỉ là thôi thúc do cái nghĩa, cái tình, lòng trắc ẩn. Với tư cách là người đã từng về đó hứa hẹn nhiều điều, được cử tri bầu ra, thì theo Hiến pháp, các đại biểu phải “liên hệ chặt chẽ” với anh Vươn, người nhà anh Vươn để “thu thập và phản ánh trung thực ý kiến, nguyện vọng”; “trả lời những yêu cầu và kiến nghị” của anh và người nhà. Các đại biểu còn phải “xem xét, đôn đốc, theo dõi việc giải quyết khiếu nại, tố cáo và hướng dẫn, giúp đỡ công dân thực hiện các quyền đó”. Như ở vụ việc này, có rất nhiều vấn đề công dân cần đến sự “đôn đốc”, “theo dõi”, “giúp đỡ” của đại biểu dân cử.

Hơn thế, về Tiên Lãng không chỉ vì một vụ việc Đoàn Văn Vươn. Quan trọng hơn, thông tin từ vụ việc này cần phục vụ hoạt động giám sát, chất vấn, ban hành chính sách, pháp luật nói chung. Đại biểu là người chuyển những thông tin thu thập được từ Tiên Lãng (tâm tư, nguyện vọng, con số, sự kiện, hình ảnh, tiếng nói…) ra nghị trường, biến nó thành những câu chất vấn, bài phát biểu, kiến nghị giám sát, thảo luận về Hiến pháp, luật, nghị quyết…

Chẳng hạn, trước những thông tin trái chiều nhau về vụ cưỡng chế ở Tiên Lãng (trước khi có kết luận của Thủ tướng), đại biểu HĐND thành phố Hải Phòng đã có thể kiến nghị Thường trực HĐND hoặc các Ban của HĐND thành phố tiến hành một hoặc nhiều phiên giải trình, có tính chất “ba mặt một lời”, để tất cả các bên cùng ngồi một chỗ cung cấp thông tin cho HĐND nghe, làm rõ thông tin để có cơ sở kiến nghị giải quyết. Tương tự như thế, Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng, các Ủy ban liên quan của Quốc hội như Ủy ban Kinh tế, Ủy ban Tư pháp, Ủy ban Pháp luật, Ban Dân nguyện hoàn toàn đủ thẩm quyền để thành lập đoàn giám sát, tiến hành các phiên giải trình làm rõ các vấn đề thuộc thẩm quyền của mình. Ngay cả sau khi có kết luận của Thủ tướng, từ những vấn đề ở Tiên Lãng, các cơ quan của Quốc hội vẫn có thể tiến hành các phiên giải trình như thế, chẳng hạn, về sở hữu đất đai; về sự độc lập của tòa án; về cơ chế khiếu kiện hành chính v.v…

Đặc biệt, trong quá trình sửa đổi Hiến pháp 1992 hiện nay, đây là cơ hội để ĐBQH nêu những vấn đề bộc lộ từ vụ Tiên Lãng như sở hữu đất đai, chính quyền địa phương, tòa án. Hoặc với tư cách nhà lập pháp, ĐBQH chính là người sẽ thảo luận và bấm nút thông qua các đạo luật liên quan trực tiếp đến những vấn đề của vụ Tiên Lãng như Luật đất đai, Luật khiếu nại, tố tụng hành chính, luật hình sự v.v…

Đứng trước bộ máy nhà nước khổng lồ, mỗi người dân chỉ như một anh chàng tý hon. Hơn nữa, người khổng lồ lại nắm trong tay những công cụ quyền lực hùng mạnh: pháp luật, toà án, cảnh sát, quân đội, bộ máy hành chính. Những công cụ này vốn là để giữ trật tự trong xã hội, phục vụ dân. Nhưng trong nhiều trường hợp như ở Tiên Lãng, chúng lại được sử dụng lệch lạc, và người hứng chịu sẽ là dân. Lúc đó, thân phận người dân thật bé nhỏ và mong manh. Để người dân có nơi mà kêu, kiện người nhà nước, người ta bèn nghĩ ra các cơ quan như Toà án Hiến pháp (hoặc Toà án Tối cao có quyền hạn như Toà án hiến pháp), Toà án hành chính, Quốc hội và các cơ quan dân cử ở địa phương…Ở Việt Nam, Toà án hiến pháp chưa có, Toà hành chính còn yếu, còn “sợ” các cơ quan hành chính; hơn nữa, tâm lý dân ta còn ngại kiện “quan”. Bởi vậy, Quốc hội và HĐND phải là nơi người dân có thể trông cậy khi gặp mâu thuẫn với người nhà nước, các cơ quan nhà nước.

Quả thật, hiện nay đại biểu dân cử gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, cản trở trên nhiều phương diện, từ cơ chế bầu cử, kiêm nhiệm, điều kiện làm việc… Nhưng đã nhận lấy “gánh nặng trách nhiệm”, đại biểu không còn cách nào khác là làm hài lòng cử tri qua các việc làm cụ thể như gặp gỡ cử tri, chất vấn, giám sát, thảo luận, tranh luận, thông qua các đạo luật cần cho cuộc sống. Tiếng vọng của Tiên Lãng cần được dội lại ở nghị trường, đừng để nghị trường lặng lẽ tiếng dân, đừng để Tiên Lãng chìm trong quên lãng ở nghị trường.