Điều gì đã xảy ra với dịch cúm gia cầm ở Việt Nam?

Posted on Tháng Hai 21, 2012 bởi

0



Gia Khanh chuyển ngữ, CTV Phía Trước
Margie Mason, Washington Post

Các trường hợp tử vong vẫn tiếp tục xảy ra, vắc-xin giảm hiệu quả đối với loại vi-rút biến chủng mới tại Việt Nam.

HÀ NỘI, Việt Nam – Tưởng là cúm gia cầm đã chấm dứt? Cái chết gần đây nhất tại châu Á và Ai Cập là một lời nhắc nhở vi-rút H5N1 vẫn còn sống và nguy hiểm, và Việt Nam đang phải vật lộn với một loại biến chủng mới có khả năng chống lại vắc-xin được sử dụng để bảo vệ các loại gia cầm.

Ảnh: Na Son Nguyen/Associated Press

Mười người đã chết tại Campuchia, Indonesia, Ai Cập, Trung Quốc và Việt Nam trong mùa cúm kể từ tháng Mười hai khi vi-rút này lây lan trong các loại gia cầm.

“Chúng tôi đang lo lắng, và chúng tôi sẽ rất thận trọng,” Tô Long Thành, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán Thú y tại Việt Nam cho biết.

Vi-rút H5N1 đã giết chết 345 người trên toàn cầu kể từ năm 2003, khi vi-rút mạnh mẽ lây lan trong các loại gia cầm ở châu Á trước khi lây lan đến một số nơi ở châu Phi, Trung Đông và châu Âu. Số lượng các ổ dịch gia cầm đã giảm đi rất nhiều kể từ đó, nhưng vi-rút vẫn còn tồn tại ở một số nước và tiếp tục lây lan lác đác, và có khoảng 20 đến 30 trường hợp tử vong trên toàn cầu trong những năm gần đây.

Cúm gia cầm vẫn rất khó để bị nhiễm, hầu hết những người bị ốm sau khi tiếp xúc gần gũi với gia cầm nhiễm bệnh, và các chuyên gia từ lâu đã lo sợ rằng bệnh này có thể gây ra một đại dịch nếu vi-rút biến dạng sang một chủng khác dễ dàng lây lan từ người sang người.

Các trường hợp mới đã xảy ra giữa lúc một cuộc tranh cãi liên quan đến các nhà khoa học tạo ra phiên bản vi-rút này trong phòng thí nghiệm với hy vọng được tìm hiểu rõ hơn về nó. Nhưng sau đó các nhà nghiên cứu đã đồng ý tạm ngừng công việc của họ cũng như không công bố các công thức này vì lo ngại vi-rút sẽ lọt vào tay các nhóm khủng bố và trở thành một loại vũ khí sinh học.

Các nhà khoa học đã kết thúc một cuộc họp hai ngày về vấn đề này với các chuyên gia quốc tế trong Tổ chức Y tế Thế giới tại Geneva hồi thứ Sáu vừa qua.

Sau cuộc họp, phát ngôn viên của WHO là Gregory Hartl đã nói với Associated Press rằng những công việc này sẽ không được công bố cho đến khi có thể tổ chức một cuộc thảo luận đầy đủ về những rủi ro và lợi ích của việc nghiên cứu cũng như các rủi ro mà vi-rút có thể gây ra. Ông nói thêm rằng một trong những nhà nhiên cứu hàng đầu đã đạt được sự đồng thuận là công việc cuối cùng sẽ được công bố vì cơ hội rất nhỏ rằng vi-rút có thể được sử dụng như một loại vũ khí sinh học.

Việt Nam từ lâu đã phải vật lộn để kiểm soát loại vi-rút này, và họ đã đạt được những tiến bộ đáng kể – không có ca nhiễm vi-rút nào trong 21 tháng cho tới khi xảy ra hai trường hợp tử vong gần đây nhất trong vài tháng vừa qua. Cùng lúc, Việt Nam cũng đã trải qua một cơn bùng phát dịch gia cầm tại 11 tỉnh trên toàn quốc. Các quan chức đã đưa ra những cảnh báo mới cho nông dân nhằm tăng cường việc giám sát dịch bệnh, đặc biệt là kể từ khi họ không còn có thể dựa vào thuốc vắc-xin gia cầm mới nhất ở các khu vực phía Bắc và miền Trung, nơi mà thuốc chủng ngừa được cho là giảm tác dụng hoặc không còn hiệu quả chống lại một biến chủng mới đã nổi lên trong khu vực.

“Chúng ta phải tăng cường an toàn sinh học”, ông Thành cho biết.

Biến chủng mới này trước đó đã được xác định ở Trung Quốc và gần đây cũng tìm thấy ở Bangladesh và Nepal, nơi mà vi-rút có khả năng lây lan qua các loài chim hoang dã, ông Jan Slingenbergh, viên chức sức khỏe hú y cấp cao tại Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp thuộc Liên hợp Quốc ở Rome cho biết.

Các loại vi-rút có thể liên tục biến đổi gen và cần phải có vắc-xin mới để bảo vệ và chống lại các loại nhiễm trùng – đây cũng là một trong những lý do vì sao mỗi năm chúng ta đều có vắc-xin mới để chống bệnh cúm. Một loại vắc-xin mới đang được hình thành, và các khoa học gia đã nhấn mạnh rằng loại biến chủng mới này không có bất kỳ thay đổi gì, cho thấy vi-rút đang ngày càng trở nên nguy hiểm hơn.

Cơ quan nông nghiệp của Liên hợp Quốc cảnh báo dịch cúm gia cầm có thể tái phát triển sau khi biến chủng mới được xác định, và có khả năng gia tăng nguy cơ [lây lan] đối với con người. Tuy nhiên, hai ca tử vong gần đây nhất tại Việt Nam đã xảy ra ở phía nam đồng bằng sông Mê Kông, nơi mà vắc-xin vẫn còn tác dụng đối với vi-rút này. WHO nhấn mạnh các trường hợp bệnh và dịch gia cầm có khả năng tăng cao hơn trong mùa này cũng là bình thường.

“WHO luôn luôn nói rằng nếu vi-rút có khả năng phát triển bền vững ở gia cầm, thì việc lây lan từ gia cầm sang người vẫn còn ở nguy cơ rất cao,” phát ngôn viên Hartl phát biểu tại Geneva. “Nguy cơ đó có nghĩa là bạn không thể dự đoán chính xác liệu việc lây lan có xảy ra hay liệu có xảy ra thường xuyên hay không, nhưng rõ ràng là có nguy cơ lây lan, vì vậy đó là lý do tại sao không nên ngạc nhiên khi thấy các trường hợp tử vong xảy ra.”

Việt Nam mua vắc-xin gia cầm từ Trung Quốc, và họ đã tiếp tục chiến dịch tiêm chủng mạnh mẽ với khoảng 15 tỷ liều bất chấp sự xuất hiện của loại vi-rút biến chủng mới này. Ông Keith Hamilton, một chuyên gia về cúm gia cầm tại Tổ chức Thú ý Quốc tế có trụ sở ở Paris cho biết là các nhà nghiên cứu ở Việt Nam đã phát triển được một vắc-xin mới chống lại vi-rút này, nhưng không rõ đến khi nào thì vắc-xin mới có thể sẵn sàng để phân phối ra bên ngoài.

“Chúng tôi nhấn mạnh rằng việc chủng ngừa chỉ là một công cụ bổ sung thôi,” ông nói. “Việc này cần phải được kết hợp với các biện pháp khác như kiểm soát an toàn sinh học ở các trang trại hay phát hiện dịch bệnh sớm hơn, hoặc có các phản ứng nhanh chóng để ngăn chặn và loại bỏ nguồn bệnh.”

Tuy nhiên, trên địa bàn tỉnh Hà Nam, vùng ngoại ô của thủ đô Hà Nội, các quan chức y tế thú y đã liều lĩnh tiêu diệt một ổ dịch gia cầm gây lây lan hồi tuần trước. Họ đã đặt mua 1 triệu liều vắc-xin, hy vọng sẽ giúp bảo vệ một phần nào.

“Tôi muốn có một loại vắc-xin chống cúm gia cầm hiệu quả càng sớm càng tốt, để tôi có thể tiếp tục công việc chăn nuôi vịt,” nông dân Nguyễn Văn Dương nói, và toàn bộ đàn vịt của ông đã bị hủy diệt sau khi vi-rút được phát hiện tai khu vực này.

“Các khoản đầu tư chăn nuôi vịt của tôi đã bị tàn phát nặng nề, nhưng chúng tôi sẽ cố gắng hợp tác với các cơ quan có thẩm quyền để ngăn chặn vi-rút lây lan. Điều cuối cùng chúng tôi muốn là dịch bệnh không xảy ra nữa.”

© 2012 Bản tiếng Việt TCPT
____

Margie Mason chuyên viết về chủ đề Y tế trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương, các thông tin mới nhất có thể theo dõi tại http://www.twitter.com/margiemasonap

Posted in: Kinh tế