Vụ xét xử Vinashin không thể thay thế cho chương trình cải cách kinh tế tại Việt Nam

Posted on Tháng Ba 26, 2012 bởi

0



Hồng Phúc chuyển ngữ, CTV Phía Trước
Theo MSN News

Cựu giám đốc điều hành tập đoàn đóng tàu hàng đầu của Việt Nam gây nhiều tai tiếng trong thời gian qua sẽ ra tòa vào ngày Thứ ba (27/3), nhưng các chuyên gia nói rằng việc xét xử sẽ không mang lại niềm tin cho các nhà đầu tư về nền kinh tế đầy tai ương ở nước này.

Vinashin, Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam, gần đi đến phá sản vào năm ngoái với khoản nợ hơn 4 tỷ USD, đã gây báo động đối với các nhà đầu tư nước ngoài về tình trạng của các doanh nghiệp nhà nước khác vì đây được xem như một phần quan trọng của nền kinh tế của Việt Nam.

Một kinh tế gia cho biết rằng việc đưa một số các giám đốc điều hành trong tập đoàn này ra xét xử sẽ “không có tác động đáng kể” nào về vấn đề quan trọng cải cách doanh nghiệp nhà nước (DNNN), và việc này không làm các nhà đầu tư nước ngoài hài lòng.

“Mọi người chú ý đến tương lai của Vinashin và nợ nước ngoài của Việt Nam sẽ được giải quyết như thế nào, chứ không phải về việc các quan chức này bị bao nhiêu năm tù”, một kinh tế gia giấu tên nói với AFP.

Các doanh nghiệp nhà nước, phần nhiều trong số đó có tiếng là quản lý yếu kém, hiện đang kiểm soát khoảng hai phần ba vốn và tài sản tại Việt Nam. Các doanh nghiệp này cùng lúc cũng tận hưởng các mối quan hệ ấm cúng với các quan chức nhà nước.

“Vấn đề thực sự ở đây là liệu sẽ có một cơ chế quản lý khác đối với các doanh nghiệp nhà nước hay không”, và liệu chính phủ có thật tâm muốn giải quyết những vấn đề “thiệt hại, tham nhũng hoặc cố ý làm sai trái” gây tổn thất tài sản trong các doanh nghiệp nhà nước, ông nói.

Ông cho biết thêm rằng trừ khi tất cả các doanh nghiệp nhà nước của quốc gia cộng sản này được cải cách, tước bỏ các đặc quyền đặc biệt của họ, và chuyển thành “doanh nghiệp tư nhân thực sự”, thì Việt Nam sẽ tiếp tục bị ảnh hưởng xấu bởi còn nhiều vụ bê bối kiểu Vinashin khác và việc này sẽ làm tổn hại đến triển vọng kinh tế tổng thể của đất nước.

Hồi năm ngoái Việt Nam đã buộc phải tái tập trung vào việc ổn định thị trường để đối phó với nạn giá cả tăng cao và những thách thức kinh tế khác. Các chuyên gia kinh tế nói rằng lý do Việt Nam gặp phải nhiều hỗn loạn trong nền kinh tế là do chủ trương phụ thuộc vào các doanh nghiệp nhà nước như một phương tiện để phát triển công nghiệp.

Các chuyên gia cho biết rằng trước khi Vinashin đi đến thất bại, thì chủ trương được xem như là một mô hình mới của doanh nghiệp nhà nước nhằm giúp đẩy mạnh những nỗ lực của Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.

Theo một thông tin từ công ty tư vấn Oxford Anlytica thì trong năm 2008, các đơn đặt hàng của Vinashin trị giá khoảng 6 tỷ USD, và tập đoàn này có khoảng 60,000 nhân viên, 28 nhà máy đóng tàu và dự kiến tăng trưởng mỗi năm ở mức ​​35%.

Chủ tịch Phạm Thanh Bình đã được trích dẫn tuyên bố rằng vào năm 2015, Việt Nam sẽ trở thành công ty đóng tàu lớn thứ tư trên thế giới.

Tuy nhiên, công ty bị sụp đổ cùng với một khoảng nợ khổng lồ trong năm 2010. Ông Bình và tám quan chức khác đã bị truy tố hồi tháng Mười một về tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế, gây hậu quả nghiêm trọng. Mức án tối đa cho vụ việc trên có thể lên đến 20 năm tù giam.

Bản cáo trạng cho biết họ đã “vi phạm nghiêm trọng” nhiều dự án trong thời gian nắm quyền lãnh đạo ở Vinashin.

Một thư ký toà án cho APF biết rằng vụ xét xử dự kiến sẽ kéo dài bốn ngày, bắt đầu tại thành phố cảng phía bắc Hải Phòng, nhưng không xác định rõ số bị cáo bị đưa ra xét xử là bao nhiêu người.

Tất cả chín quan chức đã bị giam giữ kể từ khi họ bị bắt hồi tháng 8 năm 2010. Việt Nam cũng đã nợp một trát lệnh quốc tế để truy nả hai cựu giám đốc điều hành hàng đầu khác của Vinashin.

“Họ sẽ phân bổ tội … nhằm trấn an các nhà đầu tư nước ngoài để cho thấy rằng việc cải cách doanh nghiệp nhà nước và chống tham nhũng đang đi đúng hướng”, học giả chuyên về các vấn đề Việt Nam Carl Thayer cho biết.

Ông nói thêm rằng những việc này sẽ không giải quyết các vấn đề cơ bản hoặc nâng cao cấp bật xếp hạng tín dụng quốc tế của Việt Nam – điều đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi những lo ngại về việc cấp tín dụng quá dễ dàng cho các doanh nghiệp nhà nước.

“Nó giống như một phần của việc nâng đỡ, việc này dần dần sẽ bị chìm xuồng vì tôi nghĩ rằng cải cách doanh nghiệp nhà nước là một trận chiến giữa các công ty với nhau, nó chỉ đơn giản như vậy thôi”.

Các tập đoàn như Điện lực Việt Nam (EVN), tập đoàn điện lực độc quyền đang thiếu hụt tiền mặt đã thay đổi tổng giám hồi đầu năm nay, được xem là có những vấn đề tương tự như Vinashin.

Trường hợp Vinashin đã gây nhiều áp lực lên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, người bổ nhiệm ông Bình và được coi là người gần gũi nhất với ông giám đốc nhiều tai tiếng này.

Trong thời điểm vụ bê bối lên cao độ hồi năm 2010, một nhà lập pháp thậm chí còn kêu gọi một cuộc bỏ phiếu tín nhiệm hiếm hoi đối với thủ tướng chính phủ.

Ông Dũng khuếch tán một số những lời chỉ trích gay gắt chống lại ông bằng cách nhận trách nhiệm về vụ bê bối tại Quốc hội trong tháng 11 năm 2010.

“Vụ bê bối có thể kết thúc sự nghiệp chính trị của ông”, ông Benoit de Treglode, Giám đốc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á đương đại của Pháp có trụ sở tại Bangkok cho biết.

Công an tập trung điều tra Vinashin về khoản tiền mất mát 43 triệu USD, hầu hết trong số đó đã biến mất trong các dự án phát triển thuyền chở khách tốc độ cao và một nhà máy điện.

Hồi tháng 12 năm 2010, Vinashin đã không trả nợ đáo hạn đầu tiên với số tiền 60 triệu USD trong khoản vay 600 triệu USD được Credit Suisse sắp xếp hồi năm 2007, và hiện nay không có thêm thông tin nào khác về việc giải quyết món nợ trên.

© 2012 Bản tiếng Việt TCPT

Posted in: Kinh tế